Voel je je soms uitgeput omdat je te vaak “ja” zegt, terwijl je innerlijk eigenlijk “nee” wilt zeggen? Ben je bang om anderen teleur te stellen of voel je je bezwaard om te weigeren? Of heb je het gevoel dat je iedereen tevreden moet houden? Als dit herkenbaar klinkt, HEALMates, dan is de kans groot dat je een people pleaser bent: iemand die anderen graag gelukkig maakt, vaak ten koste van zichzelf.

Deze houding ontstaat trouwens niet zomaar. Veel psychologen zijn ervan overtuigd dat people pleasing vaak zijn wortels heeft in de kindertijd, met name in wonden van het inner child die nooit echt zijn geheeld.

Maar wat is een people pleaser precies? En waarom worden we zo? Laten we het samen uitpluizen, HEALMates.

Wat is een People Pleaser?

De term people pleaser wordt de laatste tijd vaak gebruikt voor mensen die moeite hebben om verzoeken van anderen te weigeren. Maar psychologisch gezien gaat het om meer dan dat.

Volgens informatie van ugm.ac.id legt Smita Dinakaramani, S.Psi., M.Psi., psycholoog aan de Universitas Gadjah Mada, uit dat people pleaser een informele benaming is voor iemand met een sterke drang om anderen tevreden te stellen. Het verschil tussen een people pleaser en iemand die gewoon behulpzaam is, zit vooral in de motivatie achter het gedrag.

Een people pleaser helpt vooral om anderen een goed gevoel te geven, zelfs als dat nadelig is voor zichzelf. Iemand die op een gezonde manier helpt, weet daarentegen zijn grenzen te herkennen: wanneer hij kan helpen en wanneer het beter is om nee te zeggen.

People pleasers zetten de behoeften en gevoelens van anderen meestal boven die van zichzelf. Zelfs als dat hen schaadt, zien ze dat vaak niet als een probleem.

Daarnaast laten people pleasers zich niet zelden door anderen gebruiken. Ze verontschuldigen zich snel, voelen zich vaak schuldig en zijn bang om iets verkeerd te doen. Wanneer ze toch proberen te weigeren of grenzen te stellen, kan het schuldgevoel overweldigend zijn. Ook hebben people pleasers meestal een sterke angst voor conflicten. Conflicten voelen voor hen als een bedreiging voor relaties, waardoor ze geneigd zijn hun mening aan te passen om de harmonie te bewaren. Een afwijkende mening kan al snel zorgen voor angst en vrees voor afwijzing.

Eigenlijk kan iedereen deze neiging ontwikkelen, want de behoefte om geaccepteerd en geliefd te worden is menselijk. Toch zijn er factoren die de kans vergroten dat iemand een people pleaser wordt. Eén daarvan is een laag zelfbeeld. Wanneer iemand zichzelf minder waardevol vindt dan anderen, worden eigen gevoelens en meningen al snel als onbelangrijk gezien.

In zo’n situatie geeft “ja” zeggen een gevoel van nut en waardering, terwijl “nee” zeggen juist angst oproept. Daarom doen people pleasers vaak hun uiterste best om aan verwachtingen en wensen van anderen te voldoen, zelfs als dat ongemak oplevert. Ze vinden het moeilijk om nee te zeggen, zijn gevoelig voor oordelen, voelen zich schuldig bij afwijzing en stellen de gevoelens van anderen boven die van zichzelf.

Op het eerste gezicht lijkt dit gedrag misschien “lief” of “zorgzaam”. Maar op de lange termijn kan people pleasing leiden tot emotionele uitputting, het verliezen van persoonlijke grenzen en het gevoel nooit goed genoeg te zijn.

Waarom Worden We een People Pleaser?

Voor een people pleaser is “nee” zeggen niet zomaar een weigering. In het onderbewuste voelt het vaak als het risico om een relatie kwijt te raken. Volgens John Bradshaw, klinisch psycholoog en auteur van Homecoming: Reclaiming and Healing Your Inner Child, blijft een gekwetst inner child voortdurend op zoek naar veiligheid via goedkeuring en bevestiging van anderen.

Daarom kan weigeren voelen als iets heel ergs, een andere mening uiten angst oproepen, en grenzen stellen innerlijke onrust veroorzaken.

Veel emotionele wonden ontstaan bovendien uit opvoedingspatronen die op het eerste gezicht heel normaal lijken. Kinderen leren hun behoeften en emoties onderdrukken om de liefde van hun ouders te behouden. Denk aan kinderen die alleen worden geprezen bij prestaties, altijd gehoorzaam moeten zijn of te horen krijgen dat hun emoties overdreven zijn.

Een inner child dat in zulke omstandigheden opgroeit, neemt diezelfde angsten mee naar de volwassenheid: angst om afgewezen te worden, verlaten te worden of niet geliefd te zijn als men zichzelf laat zien zoals men is.

People pleasing wordt vaak verward met empathie of vriendelijkheid. Maar gezonde empathie kent grenzen. People pleasing komt meestal voort uit angst, niet uit oprechte zorg. Als dit patroon blijft bestaan, kan het leiden tot opgekropte woede en teleurstelling, het kwijtraken van richting in het leven, een gevoel van leegte ondanks sociale contacten, en zelfs tot onevenwichtige of ongezonde relaties. Zonder het te beseffen, worden eigen behoeften steeds weer opzijgeschoven om anderen comfortabel te houden.

Kan een People Pleaser Veranderen?

Het antwoord is: ja, dat kan, maar het vraagt tijd en oefening. Hieronder een paar stappen die kunnen helpen om langzaam uit het people pleasing-patroon te stappen.

1. Ontwikkel een mindset waarin je jezelf beschermt

Het is belangrijk om te beseffen dat voor jezelf zorgen niet egoïstisch is. Het geluk van anderen is niet jouw primaire verantwoordelijkheid en hoeft geen last te zijn. Juist door je eigen behoeften serieus te nemen, leg je een basis voor mentale gezondheid.

2. Accepteer dat niet iedereen je leuk hoeft te vinden

Het is onmogelijk om door iedereen gewaardeerd te worden, HEALMates. Zelfs met de mensen die het dichtst bij je staan, zijn er altijd verschillen. Door dit te accepteren, stop je met jezelf voortdurend te forceren om overal goedkeuring te krijgen.

3. Stel grenzen bij het helpen van anderen

Helpen is iets moois, maar moet wel passen bij jouw energie en mogelijkheden. Weet hoeveel je kunt geven, zodat je jezelf niet tekortdoet.

4. Kijk anders naar conflicten

Meningsverschillen en conflicten zijn niet per definitie slecht. Met open en gezonde communicatie kunnen ze relaties juist verdiepen en wederzijds begrip vergroten.

5. Zeg niet meteen overal ja op

Gun jezelf tijd voordat je een verzoek accepteert. Denk na over hoe belangrijk het is en of je echt in staat bent om te helpen.

6. Oefen met nee zeggen

Begrijp dat nee zeggen je geen slecht mens maakt. Je kunt een afwijzing eerlijk en respectvol verwoorden, bijvoorbeeld door eerst je bezwaar te delen en daarna een haalbaar alternatief aan te bieden.

Dat is de uitleg over wat een people pleaser is en waarom we er een worden, HEALMates. Hopelijk helpt dit je om jezelf beter te begrijpen. (RIW)