Er is iets wat bijna iedereen van ons deed in onze vroege kinderjaren: een landschap tekenen met twee bergen, de zon recht in het midden, een rijtjesvelden onderaan, misschien een weg in het midden, soms een huis, een palmboom en twee vogeltjes in de vorm van een “V” in de lucht. Herkenbaar toch?
Grappig, hè? Want deze ervaring blijkt ontzettend veel onder kinderen in Indonesië voor te komen. Waar komt dit patroon vandaan, dat bijna elk kind schijnbaar hetzelfde ‘visuele template’ gebruikt?
Het grappige is: dit beeld verschijnt generatie na generatie. Van het tijdperk van potlood 2B tot het iPad-tijdperk; het medium verandert, maar het motief blijft: twee identieke bergen en de opkomende zon tussen hen in.
De grote vraag: waarom? Is er iets als een “geheimcode” in het brein van Indonesische kinderen waardoor ze allemaal hetzelfde tekenen? Of misschien zijn die twee bergen en die zon een soort onderbewuste archetype dat doorgegeven wordt van generatie op generatie? Dat klinkt interessant, dus laten we eens kijken naar de psychologische redenen.
Twee Bergen als Symbool van Balans
Vraag je kinderen eens: “Waarom zijn het twee bergen?” Veelal krijg je het simpele antwoord: “Omdat het mooi is.” Maar er zit meer achter dat eenvoudige antwoord.
Kindpsychologe Rini Kusuma, M.Psi., legt uit: “Een tekening van twee gelijke bergen toont eigelijk de behoefte van een kind aan balans en orde. Kinderen voelen zich veiliger wanneer ze iets zien wat symmetrisch en geordend is.”
In de cognitieve ontwikkelingstheorie van Piaget bevindt een kind van 4–7 jaar zich in de preoperationele fase. In die fase begrijpen ze de wereld via simpele visuele symbolen. Symmetrie, rechte lijnen, herhalende vormen helpen hen een wereld te tekenen die logisch voelt.
Dus: die twee bergen zijn niet zomaar twee grote hoopjes aarde, maar symbolen dat hún wereld netjes is. Geen chaos, geen ongelijkheid — alles gelijk, zoals twee even hoge bergen naast elkaar.
De Zon In het Midden: Naïef maar Oprecht
Dat zonnetje precies in het midden tussen de bergen? Dat is geen kaart van oost naar west. Voor kinderen draait het erom wat het voelt.
Volgens Rini: “De zon symboliseert positieve energie, warmte en leven. Kinderen plaatsen ‘m in het midden omdat dat de kern is, het centrum van hun wereld.”
Psychologisch gezien leven kinderen in een egocentrische wereld. Ze centreren hun wereld om wat hen vertrouwd maakt: huis, warmte, familie, comfort. Het zonnetje midden-onder de bergen is een visuele manier om te zeggen: hier ben ik veilig, hier draait alles om mij.
En eerlijk, hoe lief is dat? Kinderen tekenen een wereld die helder en vriendelijk is—want zij geloven dat de wereld zo hoort te zijn.
De Rijstvelden en Weg: Hun Eigen Eenvoudige Wereld
Onder in die tekening zie je vaak rijstvelden met veel vakjes, een weg die door het midden loopt, misschien een huis met rook uit de schoorsteen. (Ook al is een schoorsteen in het dorp niet altijd realistisch!)
Dit onderdeel is de “werkelijke wereld” zoals het kind die kent. De bergen en zon zijn verbeelding, maar de rijstvelden en weg zijn iets wat het kind elke dag ziet.
Rini legt uit: “Kinderen tekenen vaak wat ze zien en wat emotie voor hen heeft. Een landschap zoals dit kan het reflecteren van hun omgeving zijn — rijstvelden, huis, de weg naar school.”
De weg die naar de zon loopt? Zie dat als een visualisatie van hoop of toekomst: simpel, recht en klaar voor ontdekken.
De Vogels in V-Vorm: Vrijheid op Kindermaat
En dan die twee vogeltjes in de vorm van een “V” in de lucht. Duidelijk simpel, maar vol betekenis.
Burgen betekenen vaak vrijheid, een verlangen om te vliegen, om los te zijn van beperkingen. En de “V”-vorm is makkelijk te tekenen. Een kind denkt niet aan realisme, maar aan idee: de lucht is groot, ik wil daarin zijn.
Die vogeltjes kunnen dus staan voor het kind zelf: licht, vrij, onbevangen. Nog niet beseffend dat ‘vliegen’ niet altijd zonder vallen komt.
Een Collectieve Visualisatie?
Als je verder denkt: dit fenomeen van “twee bergen + zon in het midden” is bijna een nationale imaginatie-architectuur.
Psycholoog ontwikkeling dr. Widya Handayani, Sp.Psi., zegt dat dit ook komt door cultureel imprinting. Kinderen leren onbewust via visuele omgeving: schoolboeken, klasmuur, tekeningen van leerkrachten. Langzaamaan wordt dat patroon ingeprent in hun onderbewuste.
Dus die tekening is niet alleen een persoonlijke fantasie, maar onderdeel van een visuele erfgoed binnen de Indonesische onderwijs- en kinderomgeving. Net zoals het liedje “Pelangi-Pelangi” of “Balonku Ada Lima” – je weet het refrein, je weet niet precies wanneer je het leerde, maar ineens ken je het.
Wanneer de Wereld Nog Gewoon Twee Bergen en een Zon Was
We geven toe: misschien verlangen we allemaal een beetje terug naar die tijd dat geluk simpel was: twee bergen en de zon die glimlacht ertussen.
In de kinderwereld is alles eenvoudig, geordend, kleurrijk. De bergen barsten niet, de zon lacht altijd, de rijstvelden zijn groen. Geen inflatie, geen social-media-algoritmes, geen lastige rekeningen. Alleen een weg die recht loopt naar een heldere toekomst.
Dus als je ooit dat tekeningetje vindt op het bureau van jouw kind: twee bergen, zon in het midden, rijstvelden erbij — onthoud: het is geen lukraak gekrabbel. Het is een kleine weergave van hun manier om de wereld te begrijpen: eenvoudig, warm en vol hoop.
Want uiteindelijk is misschien onze volwassen wereld gewoon een ingewikkeldere versie van twee bergen en een zon. Het enige verschil: we zijn vergeten hoe we hem eenvoudiger konden tekenen. (RIW)
