In het snelle leven vol verwachtingen van nu vergeten we vaak één simpel ding, HEALMates: een vrolijk hart is soms het beste medicijn. Je hebt deze zin vast weleens gehoord als motivatie van iemand anders. Maar eerlijk, heb je je nooit afgevraagd of dat echt zo is? Kan een vrolijk hart écht helend werken?

Als we het vanuit een spiritueel perspectief bekijken, maakt de islam geen scheiding tussen innerlijk welzijn en lichamelijke gezondheid, HEALMates. Sterker nog, de islam plaatst het hart juist in het centrum van de menselijke conditie. Wanneer het hart vrolijk, rustig en ruim aanvoelt, reageert het lichaam automatisch op een gezondere manier.

Interessant genoeg betekent een “vrolijk hart” in de islam niet simpelweg lachen of blij zijn. Het gaat om een innerlijke staat die gevuld is met dankbaarheid, acceptatie en vertrouwen in Allah’s besluit. Precies vanuit die houding kan vreugde werken als een ‘medicijn’ dat langzaam heelt, versterkt en beschermt tegen overmatige levensmoeheid.

Het Hart als Centrum van Gezondheid en Ziekte

In de islam is het hart (qalb) niet alleen een symbolisch begrip, maar het centrum van bewustzijn en richting in het leven. De Profeet Mohammed ﷺ heeft gezegd dat wanneer het hart goed is, het hele lichaam goed zal zijn. Dat betekent dat innerlijke gezondheid een enorme invloed heeft op iemands fysieke toestand en gedrag.

Van An Nu’man bin Basyir (raḍiyallāhu ‘anhumā) wordt overgeleverd dat de Profeet ﷺ zei:

“Voorwaar, in het lichaam bevindt zich een stuk vlees. Als het goed is, is het hele lichaam goed. En als het bedorven is, is het hele lichaam bedorven. Weet dat dit het hart is.” (HR. Bukhari en Muslim)

Ook in de Koran wordt herhaaldelijk benadrukt dat de toestand van het hart bepalend is voor innerlijke rust. Allah zegt in Soera Ar-Ra’d (13:28):

“Zij die geloven en wier harten rust vinden door het gedenken van Allah. Weet dat door het gedenken van Allah de harten tot rust komen.”

Deze rust vormt de basis van echte vreugde, niet de tijdelijke blijdschap die afhankelijk is van omstandigheden of goedkeuring van anderen, HEALMates.

Wanneer het hart gevuld is met angst, jaloezie en overmatige zorgen, raakt het lichaam sneller uitgeput en wordt de geest kwetsbaar. Maar als het hart rustig en blij is, worden we veerkrachtiger in het omgaan met levensdruk, zelfs wanneer problemen niet meteen verdwijnen.

Vrolijk Zijn Betekent Niet Dat Je Onoplettend Bent

Sommige mensen denken dat te veel vrolijkheid iemand nalatig maakt of verder afbrengt van spiritualiteit. Maar in de islam is gezonde vreugde juist een teken van een evenwichtig geloof. De islam leert geen somber gezicht als symbool van vroomheid.

Allah zegt in Soera Yunus (10:58):

“Zeg: ‘Laat hen zich verheugen in de gunst van Allah en Zijn barmhartigheid. Dat is beter dan alles wat zij verzamelen.’”

Dit vers laat duidelijk zien dat vreugde om Allah’s genade niet alleen toegestaan is, maar zelfs wordt aangemoedigd. Vreugde in de islam ontstaat uit een gevoel van genoeg, dankbaarheid en het besef dat het leven in Allah’s handen ligt. Het betekent niet dat er geen problemen zijn, maar dat je ermee leert leven zonder je hoop te verliezen. Dat is de vorm van vreugde die de ziel gezond maakt en het lichaam tot rust brengt.

Een Ruimhartig Hart Maakt het Leven Gezonder

Volgens M. Quraish Shihab, in zijn boek Wawasan Al-Qur’an, leert de islam mensen niet om te leven met langdurige innerlijke druk. In veel van zijn uitleg benadrukt hij het belang van een ruim hart als onderdeel van spirituele gezondheid.

Een vrolijk en ruim hart maakt iemand weerbaarder tegen levensbeproevingen. Problemen zijn er nog steeds, maar ze krijgen niet allemaal toegang tot het hart. Een bekrompen hart daarentegen vergroot kleine problemen en put mentale energie uit.

Hier biedt de islam een middenweg: de band met Allah onderhouden zonder jezelf te dwingen alles alleen te dragen. Dhikr, gebed en het accepteren van het lot zijn niet bedoeld om gevoelens te onderdrukken, maar juist om het hart tot rust te brengen en gezond te houden.

Een Vrolijk Hart Versterkt het Immuunsysteem

Een vrolijk hart maakt het leven niet alleen lichter, maar heeft ook direct invloed op ons immuunsysteem, HEALMates. Wetenschappelijk gezien is onze emotionele toestand nauw verbonden met hoe het lichaam reageert op stress, infecties en vermoeidheid. Wanneer het hart rustig en blij is, staat het lichaam sterker in zijn zelfbescherming.

In de medische wereld is bekend dat langdurige stress het stresshormoon cortisol verhoogt. Een constant hoog cortisolniveau verzwakt juist het immuunsysteem, waardoor het lichaam vatbaarder wordt voor ontstekingen, infecties en ziekten. Vreugde en innerlijke rust helpen daarentegen om het cortisolniveau te verlagen en stimuleren ‘goede’ hormonen zoals endorfine en serotonine, die bijdragen aan een betere weerstand.

Een positieve gemoedstoestand beïnvloedt ook de slaapkwaliteit, bloeddruk en spijsvertering, drie belangrijke factoren voor een sterk immuunsysteem. Mensen met een stabiele emotionele toestand slapen vaak beter, hebben een beter gereguleerde ontstekingsreactie en een evenwichtiger stofwisseling. Daardoor kan het lichaam efficiënter vechten tegen bacteriën en virussen.

Vanuit islamitisch perspectief zorgt innerlijke rust door dhikr, gebed en dankbaarheid indirect voor een gezondere biologische toestand. Wanneer het hart niet constant in een staat van angst verkeert, blijft het lichaam ook uit de chronische stressmodus. Hier ontmoeten spiritualiteit en gezondheidswetenschap elkaar. Masya Allah, hoe bijzonder is dat, HEALMates?

Met andere woorden: het hart vrolijk houden is niet alleen een kwestie van gevoel of geloof, maar ook een concrete vorm van zelfzorg voor het lichaam. Dus vergeet niet om te blijven glimlachen en vreugde toe te laten, HEALMates.  (RIW)