Heb je weleens gemerkt dat je je ineens súper comfortabel voelt in een oversized hoodie, een versleten favoriet T-shirt of kleding in een bepaalde kleur, HEALMates? Terwijl dat item qua trends eigenlijk heel normaal is? Of juist het tegenovergestelde: dat je een bepaald motief nooit wilt dragen, zonder precies te weten waarom?

Blijkbaar kunnen onze fashionkeuzes van nu sporen van onze jeugd met zich meedragen. Maar klopt het echt dat onze kledingstijl verhalen uit onze kindertijd bewaart? Benieuwd? Laten we samen, HEALMates, de psychologische uitleg induiken!

Kledingstijl en Persoonlijkheid

In de psychologie wordt kleding vaak gezien als een extension of self: een verlengstuk van onze identiteit. Al van jongs af aan leren we kleding te koppelen aan gevoelens van veiligheid, acceptatie of juist afwijzing. Een kind dat vaak complimenten kreeg bij het dragen van felle kleuren, kan later een expressieve stijl ontwikkelen. Terwijl iemand die ooit werd uitgelachen om zijn of haar outfit, eerder kiest voor een neutrale look om niet te veel op te vallen.

Deze kijk sluit aan bij het concept symbolic interactionism, dat stelt dat betekenis ontstaat uit ervaringen en sociale interacties. Daarom is kleding meer dan alleen stof op je lichaam, het wordt een symbool vol emotionele herinneringen.

Hoewel het vaak wordt gezien als iets oppervlakkigs, kan kleding die niet bij je past wél invloed hebben op je mentale staat. Denk aan een ongemakkelijk gevoel, minder zelfvertrouwen of moeite om een consistente persoonlijke uitstraling neer te zetten. Zonder dat je het doorhebt, beïnvloedt wat je draagt ook hoe je jezelf presenteert aan anderen.

En nee, dat is niet zomaar een aanname, HEALMates. Een onderzoek dat werd besproken door The New York Times introduceert het concept enclothed cognition. Dit idee laat zien dat kleding niet alleen ons uiterlijk bepaalt, maar ook hoe we denken en ons gedragen.

Simpel gezegd: ons brein plakt betekenis op bepaalde kledingstukken. Zie je iemand in een witte jas in het ziekenhuis, dan denk je al snel aan iemand die slim, zorgvuldig en betrouwbaar is. Niet alleen door de persoon zelf, maar door het symbool en de betekenis die aan die kleding vastzitten.

De Kledingkast en Herinneringen

Herinneringen uit onze jeugd komen niet altijd helder of bewust naar boven, HEALMates. Vaak duiken ze op als gevoelens: comfort, veiligheid of juist ongemak. In de psychologie heet dit implicit memory, herinneringen die werken zonder dat we het doorhebben.

Bijvoorbeeld: wanneer je een gebreid vest aantrekt en het voelt alsof je “thuiskomt”, omdat je vroeger vaak door je moeder werd vastgehouden terwijl je warme kleding droeg. Of wanneer je strakke kleding liever vermijdt, omdat je jeugd draaide om altijd netjes, braaf en correct moeten zijn.

Volgens Sigmund Freud vormen ervaringen uit de kindertijd onze voorkeuren en verdedigingsmechanismen op latere leeftijd. Net als een kledingkast die ongemerkt allerlei jeugdherinneringen bewaart.

Let ook eens op je favoriete kleur, HEALMates. Naast model en stijl spelen kleuren een grote rol in onze emotionele reacties. Die reacties zijn vaak heel persoonlijk. Geel kan voor de één vrolijk aanvoelen omdat het doet denken aan kleuterkleding, terwijl het voor iemand anders juist irritatie oproept door associaties met een schooluniform dat werd gehaat. De kleuren die we kiezen, kunnen dus ook een weerspiegeling zijn van ons inner child.

Kledingstijl als Copingmechanisme

Interessant genoeg kan fashion ook functioneren als een coping mechanism. Sommige mensen kleden zich extreem netjes en gestructureerd om controle te houden over angst die voortkomt uit een onzekere jeugd. Anderen kiezen juist voor een speelse, experimentele stijl als symbool van vrijheid die ze vroeger niet hadden.

Kleding wordt zo een hulpmiddel voor het ego om onbewuste ervaringen in balans te brengen. Een soort non-verbale taal die zegt: “Nu mag ik eindelijk mezelf zijn.”

Betekent dit dat we vastzitten in het verleden?

Maar betekent dit dan dat we gevangen zitten in ons verleden? Nee hoor, HEALMates. Juist het bewustzijn van de link tussen fashion en herinneringen kan een gezonde manier van zelfreflectie zijn.

Hoewel kleding een middel kan zijn om jezelf te uiten, is het geen maatstaf voor hoe goed of slecht iemands persoonlijkheid is. Het kan simpelweg laten zien hoe iemand omgaat met psychologische, sociale, financiële of andere uitdagingen in het leven.

Wat we dragen draagt inderdaad verhalen, niet omdat kleding zelf herinneringen heeft, maar omdat wij er betekenis aan geven. Elke outfitkeuze kan een zacht fluistertje uit het verleden zijn, én tegelijk een statement over wie we vandaag zijn. Best fascinerend, toch, HEALMates? (RIW)