Heb je ooit een gevoel van opluchting gevoeld nadat je iets hebt gegeven — geld, spullen of tijd, HEALMates? Er is dat moment erna waarop je gedachten lichter aanvoelen, je stemming vrolijker is, en een gevoel van voldoening vanzelf opkomt.
Blijkt dat dit gevoel geen toeval is. Achter het gebaar van geven en doneren schuilt een sterk psychologisch effect. Laten we dieper ingaan op waarom dat gebeurt en wat de psychologische voordelen zijn van geven en doneren.
Geven is Goed voor je Geestelijke Gezondheid
Verschillende studies en psychologische experimenten hebben de relatie onderzocht tussen geven (donaties, sociale hulp, sociale steun) en psychologisch welzijn. Lee Lazar en Naomi I. Eisenberger schreven in hun artikel getiteld “The benefits of giving: Effects of prosocial behavior on recovery from stress” dat prosociaal gedrag (anderen helpen) iemand kan helpen herstellen van stress.
Daarnaast wordt in de Islam, volgens BAZNAS, uitgelegd dat sadaqa (donatie) ook voordelen heeft voor de mentale en emotionele gezondheid, zoals het verhogen van geluk en het verminderen van stress en angst.
Dus, het is niet alleen dat wij “anderen helpen”, maar onze hersenen krijgen als het ware een beloning in de vorm van een beter humeur, minder stress en een groter gevoel van voldoening.
Vanuit psychologisch oogpunt zijn er verschillende effecten van geven en doneren. Enkele daarvan zijn de volgende.
1. Gevoel van Sociale Verbondenheid
De mens is van nature een sociaal wezen. Wanneer we anderen helpen, ontstaat er een gevoel van verbondenheid. Onze genen zijn “geprogrammeerd” om zich beter te voelen wanneer we goed doen voor anderen. Volgens Elizabeth Dunn, hoogleraar psychologie aan de University of British Columbia, creëert geven een gevoel van “wij” dat de sociale identiteit versterkt.
2. Betekenis en Doel in het Leven
In deze snelle tijd verliezen veel mensen hun gevoel van richting en doel. Door te geven, kunnen we opnieuw ervaren dat ons leven betekenis heeft. Volgens Viktor Frankl, een existentieel psycholoog, is de mens altijd op zoek naar zingeving, en het delen met anderen is een van de wegen daarnaartoe.
3. Direct Psychologisch Effect
Geven kan het zelfvertrouwen en het gevoel van bekwaamheid vergroten. Bijvoorbeeld, wanneer we weten dat onze donatie kinderen helpt toegang te krijgen tot onderwijs, ontstaat er een gevoel van “ik kan bijdragen” dat trots opwekt.
Meer dan Alleen een Stemmingsbooster
Een ander interessant feit dat HEALMates kunnen ervaren door te geven, is dat het niet alleen een stemmingsbooster is. In Health Psychology (2012) wordt uitgelegd dat mensen die regelmatig aan liefdadigheid doen lagere stressniveaus hebben en minder gezondheidsproblemen. Ze hebben meestal een stabielere bloeddruk en zelfs een langere levensduur.
Wanneer mensen doneren, zijn de hersengebieden die verband houden met geluk en beloning (zoals het ventrale striatum) ook actiever. Met andere woorden, geven maakt dat onze hersenen echt “geprogrammeerd” zijn om zich beter te voelen.
Bovendien kan geven verschillende positieve effecten hebben op ons leven, HEALMates. Hier zijn er een paar die we kunnen ervaren.
- Constanter Dagelijks Geluk
Niet alleen “af en toe blij zijn”, maar geven kan momenten creëren die je hart verlichten en een glimlach oproepen zonder grote reden.
- Dieper Gevoel van Dankbaarheid
Geven brengt vaak waardering voor wat we hebben en maakt ons gevoeliger voor het welzijn van anderen.
- Groter Zelfvertrouwen en Eigenwaarde
Wanneer we anderen kunnen helpen, voelen we dat we bijdragen — niet alleen consumenten zijn, maar ook deel van de oplossing. Dit kan het zelfvertrouwen en de eigenwaarde vergroten.
- Betere Emotionele Veerkracht
In tijden van stress, moeilijkheden of een slecht humeur kan geven een “stemmingsmedicijn” zijn, omdat het de focus verlegt en bevestigt dat we nog steeds goed kunnen doen, zelfs in moeilijke omstandigheden.
- Langdurige Levensvoldoening
De gewoonte van geven en sociale betrokkenheid kan meer betekenis aan het leven toevoegen; veel mensen melden dat wat ze zich het meest herinneren en waar ze trots op zijn op latere leeftijd niet hun bezittingen zijn, maar hun bijdragen aan de gemeenschap.
Manieren om Geven tot een Gewoonte te Maken
Geven hoeft niet altijd groot te zijn. De sleutel is intentie, consistentie en bewustzijn. Hier zijn enkele eenvoudige manieren die HEALMates in hun dagelijks leven kunnen toepassen.
1. Begin met Kleine Dingen
Nogmaals, geven hoeft niet in grote bedragen te gebeuren, HEALMates. Zelfs kleine gebaren kunnen veel betekenen. Je kunt geven wat je kunt missen, zonder jezelf te forceren — een kleine donatie, bruikbare spullen, tijd om te helpen, of iets speciaals voor iemand in je omgeving.
2. Kies een Vorm van Geven die bij je Hart Past
Als HEALMates talent hebben in onderwijs, kunnen ze dat delen door hun kennis bij te dragen. Heb je meer tijd, dan kun je ook als vrijwilliger helpen waar nodig.
3. Volg en Voel het Effect
Neem na het geven even de tijd om te zien hoe je donatie wordt gebruikt. Getuigenissen van ontvangers of zichtbare resultaten versterken meestal het positieve psychologische effect.
4. Geef op Regelmatige Basis
Een vast schema maken (bijvoorbeeld elke maand of bij speciale gelegenheden) kan helpen om een goede gewoonte op te bouwen. Het positieve gevoel en de tevredenheid worden sterker wanneer geven regelmatig gebeurt en niet slechts af en toe.
5. Reflecteer op je Gevoel na het Geven
Noteer of denk na over hoe je je voelt na het geven. Voel je geluk? opluchting? trots? Dit helpt om het gedrag te herhalen, omdat we onthouden dat geven ook “goed voelt” voor onszelf.
Dat zijn dus de psychologische effecten van geven en doneren die HEALMates kunnen ervaren. Geven kan een emotionele investering zijn die veel voordelen oplevert — niet alleen voor de ontvanger, maar ook voor onszelf. Toch moeten we onszelf niet overbelasten, HEALMates. Geef wat je met een oprecht hart en binnen je vermogen kunt geven. Zo kunnen we de positieve effecten echt voelen. (RIW)

