HEALMates, zoals we weten is school het tweede thuis van een kind. Het is de plek waar zij een groot deel van hun tijd doorbrengen om te leren en de wereld om hen heen te begrijpen.
Daarom zou school een veilige, comfortabele en stimulerende omgeving moeten zijn waarin kinderen hun talenten kunnen ontwikkelen.

Toch zien we in de praktijk nog steeds veel gevallen van pesten op school. Pesten kan verschillende vormen aannemen: fysiek geweld, uitlachen, buitensluiten of zelfs digitaal pesten, dat we beter kennen als cyberpesten. Dit soort gedrag kan niet alleen lichamelijke schade veroorzaken, maar heeft ook langdurige negatieve effecten op het psychisch welzijn van een kind.

Wat betekenen tolerantie en empathie eigenlijk? En welke rol spelen ze bij het voorkomen van pestgedrag? Laten we dit samen bekijken.

Tolerantie is de houding waarbij we verschillen om ons heen respecteren en accepteren, of het nu gaat om religie, etniciteit, ras of sociale achtergrond. Empathie is het vermogen om te begrijpen en aan te voelen wat anderen ervaren.
Wanneer kinderen deze waarden nog niet begrijpen, zijn ze eerder geneigd om anderen die “anders” lijken te kleineren, geen rekening te houden met gevoelens van anderen en sneller kwetsend gedrag te vertonen.
Daarom is het belangrijk om tolerantie en empathie al op jonge leeftijd te ontwikkelen.

Hoe Kunnen We Tolerantie en Empathie bij Kinderen Stimuleren?

Geef het Goede Voorbeeld en Creëer een Positieve Omgeving

Kinderen leren veel door observatie. Ze nemen gedrag, gewoonten en manieren van communiceren van hun omgeving over—vooral van hun ouders.
De manier waarop volwassenen omgaan met buren, collega’s of familieleden heeft grote invloed op de sociale en emotionele ontwikkeling van kinderen. Door hen positieve voorbeelden te geven, wordt het makkelijker voor kinderen om dit gedrag na te volgen.
Het is daarom belangrijk om consequent een positieve, ondersteunende omgeving te creëren.

Leer Kinderen Hun Emoties te Reguleren

Vanaf hun geboorte zijn kinderen in staat emoties te uiten. Onderzoek laat zien dat baby’s al snel verschillende emoties kunnen tonen, zoals verdriet, vreugde of frustratie.
Maar hoe leren we kinderen hun emoties goed te reguleren?

Volwassenen spelen hierin een belangrijke rol. Door kinderen ruimte te geven om hun gevoelens te uiten—zowel positief als negatief—helpen we hen om zichzelf beter te begrijpen. Een kind dat zijn eigen emoties herkent, zal ook beter begrijpen hoe anderen zich voelen.

Het komt vaak voor dat kinderen boos worden, een driftbui krijgen of hun gevoelens afreageren. Dit gebeurt meestal niet uit onwil, maar omdat zij onvoldoende ruimte hebben gekregen om hun gedachten te uiten of te vaak beoordeeld zijn zonder uitleg. Hierdoor kunnen negatieve emoties zich opstapelen.
Daarom is het belangrijk om kalm te reageren op negatieve emoties, met hen te praten en pas advies te geven wanneer ze rustig zijn. Zo voelen kinderen zich gehoord en begrepen.

Leg het Belang van Verschillen uit

We leven in een land dat rijk is aan culturele diversiteit. Het is dus normaal dat kinderen te maken krijgen met verschillende gebruiken, talen, culturen en religies.
Geef kinderen uitleg over het respecteren van diverse meningen, het tonen van beleefdheid en het geduldig omgaan met verschillen. Vermijd negatieve uitspraken over bepaalde groepen in hun aanwezigheid.

Daarnaast kunnen we kinderen stimuleren om te spelen en samen te werken met leeftijdsgenoten uit verschillende achtergronden. Deelname aan groepsactiviteiten, verenigingen of buitenschoolse programma’s versterkt hun begrip van diversiteit.

Stimuleer Behulpzaamheid en Delen

Empathie groeit wanneer kinderen gewend raken aan het doen van goede daden. Laat hen bijvoorbeeld speelgoed delen, helpen bij eenvoudige taken of iets geven aan mensen die het nodig hebben.
Vertel hoe kleine daden een groot verschil kunnen maken voor anderen.
Concrete acties hebben vaak een sterker effect op de ontwikkeling van empathie dan woorden alleen.

Oefen Luistervaardigheden

Goed kunnen luisteren is een belangrijk onderdeel van empathie.
Leer kinderen aandacht te geven wanneer iemand spreekt, niet te onderbreken, en te proberen te begrijpen wat de ander voelt.
Dit kan worden geoefend in dagelijkse gesprekken, bijvoorbeeld door naar hun ervaringen en gevoelens te vragen na een activiteit.

Stimuleer Dagelijkse Reflectie en Geef Complimenten bij Goed Gedrag

Moedig kinderen aan om elke dag na te denken over de goede dingen die ze hebben gedaan en leg uit welke positieve impact dit had.
Deze gewoonte helpt kinderen bewuster te worden van hun gedrag. Wanneer zij positief gedrag vertonen, is het belangrijk hen hiervoor te prijzen. Complimenten versterken goed gedrag en laten kinderen zien dat empathie een waardevolle eigenschap is.

Het ontwikkelen van tolerantie en empathie is geen proces dat in één keer voltooid kan worden, maar een langdurige reis die geduld en consistentie vraagt.
Met een ondersteunende omgeving en goede voorbeelden van volwassenen kunnen we hopen dat gevallen van pesten op school afnemen.
Kinderen kunnen zo opgroeien tot personen die verschillen respecteren, anderen waarderen en positief bijdragen aan de samenleving.

Laten we samen vanaf jonge leeftijd tolerantie en empathie bij kinderen stimuleren.
Begin bij jezelf, thuis, en bij kleine dagelijkse gewoonten—zo bouwen we aan een generatie die respectvol, wijs en zorgzaam is. (SEP)