“Het is geen geheim meer dat corruptie in Indonesië lijkt te zijn uitgegroeid tot een chronische sociale ziekte. Bijna elk jaar wordt het publiek geconfronteerd met nieuws over functionarissen die betrokken zijn bij corruptiezaken, van het lokale tot het nationale niveau. Onlangs is zelfs de term “Indonesische Corruptieliga” opgedoken na het aan het licht komen van het schandaal bij PT Pertamina Patra Niaga, dat bovenaan de lijst van corruptiezaken stond. Dit fenomeen is niet alleen een juridisch probleem of een kwestie van staatsverlies. Meer dan dat, corruptie hangt ook nauw samen met geestelijke gezondheid, zowel vanuit het perspectief van de dader als van de bredere samenleving.”
Daarom, HEALMates, laten we dieper ingaan op de relatie tussen corruptie en geestelijke gezondheid, niet alleen vanuit het perspectief van de dader, maar ook vanuit het standpunt van de samenleving als geheel, en hoe de moderne psychologie dit fenomeen interpreteert… Hhmm
Corruptie als Indicator van een Ongezonde Geest
Ibnu Sina, een filosoof en groot geleerde, zei ooit dat een mentaal gezond mens bepaalde kenmerken heeft, waaronder: stabiele emoties; een heldere geest; innerlijke en uiterlijke harmonie; en het vermogen om spiritualiteit en moraliteit te laten leven.
Als we dieper kijken, laten corrupte individuen juist het tegenovergestelde zien. Ze worden vaak gedreven door hebzucht, emotionele instabiliteit waardoor ze zich voortdurend tekortgedaan voelen, ook al bezitten ze al alles, en het verlies van harmonie tussen spiritualiteit en daadwerkelijk gedrag. Een gebrek aan dankbaarheid… Hm! Als we dat mogen opmerken, natuurlijk.
In de moderne psychologie kan corrupt gedrag voortkomen uit verschillende factoren, zoals: Narcistische persoonlijkheidsstoornis (NPD): de dader voelt zich belangrijker dan anderen en meent recht te hebben op rijkdom of privileges die hem niet toebehoren; Borderline persoonlijkheidsstoornis (BPD): moeite met emotieregulatie, impulsiviteit, en bereidheid om normen te overtreden om validatie of erkenning te krijgen; Histrionische persoonlijkheidsstoornis (HPD): de behoefte aan aandacht en sociale erkenning, bijvoorbeeld door flexing van rijkdom die via corruptie is verkregen.
Dit zien we terug bij functionarissen die graag pronken met luxe auto’s, grote huizen of de designerhandtassen van hun echtgenotes op sociale media. Het is niet slechts een levensstijl; bij nader onderzoek kan dit gedrag ook een symptoom zijn van een mentale stoornis.
Flexing, Corruptie en Psychologische Wonden
HEALMates zien wellicht vaak nieuws over functionarissen of hun families die hun rijkdom online tentoonstellen. Deze trend, die bekendstaat als flexing, hangt nauw samen met corruptie. De neiging om rijkdom te tonen kan een drijvende factor zijn achter corrupt gedrag. Zeker met de opkomst van sociale media is de ruimte om te pronken groter geworden. Functionarissen of invloedrijke personen die een glamoureuze levensstijl willen tonen, nemen soms de kortste weg door middel van corruptie.
Volgens Verywell Mind is flexing in wezen een natuurlijk menselijk gedrag. Ook Psychology Today stelt dat opscheppen in beperkte mate gunstig kan zijn, omdat het het zelfvertrouwen en de paraatheid om uitdagingen aan te gaan kan versterken. Maar als het te ver gaat, kan flexing juist een teken zijn van een geestelijke gezondheidsstoornis, zoals: Histrionische persoonlijkheidsstoornis: gekenmerkt door emotionele instabiliteit en een extreme behoefte aan aandacht. Borderline persoonlijkheidsstoornis: moeite om stemmingen te beheersen en een constante drang naar bevestiging. Narcistische persoonlijkheidsstoornis: het gevoel hebben belangrijker of beter te zijn dan anderen.
Wanneer een functionaris voortdurend de behoefte voelt om rijkdom en status te tonen, is er een onverzadigbare psychologische drang aanwezig. De neiging zichzelf te vergelijken met anderen creëert een voortdurend gevoel van tekortkoming. Vanuit dat punt wordt corruptie een “snelle weg” om een schijnbare levensstandaard te bereiken.
Gezond pronken is meestal gericht op persoonlijke voldoening, zoals het delen van werkprestaties. Maar wanneer opscheppen wordt gebruikt om innerlijke leegte te verbergen of een laag zelfbeeld te compenseren, kan dat uitmonden in gevaarlijke psychische symptomen.
Enkele mentale gezondheidseffecten van overmatig flexen zijn: verslaving aan externe validatie, waarbij iemand voortdurend lof nodig heeft; het gevoel nooit genoeg te zijn door zichzelf steeds te vergelijken met anderen.
Toenemende stress en angst door de druk om een luxueus imago te behouden kunnen leiden tot depressie. Hier ligt de link met corruptie: wanneer een hoge levensstandaard niet op een eerlijke manier kan worden bereikt, kiezen sommige functionarissen voor de makkelijke weg door hun macht te misbruiken.
De Geestelijke Impact van Corruptie op het Publiek
Corruptie schaadt niet alleen de dader, maar creëert ook sociale wonden die de geestelijke gezondheid van de bredere bevolking beïnvloeden. Enkele aspecten hiervan zijn:
Verlies van Vertrouwen
Wanneer burgers zien dat publieke functionarissen juist de daders van corruptie zijn, verliezen ze hun vertrouwen in staatsinstellingen. Dit gebrek aan vertrouwen leidt tot gevoelens van angst, woede en frustratie. Op de lange termijn kan dit uitmonden in sociale onverschilligheid.
Structurele Ongelijkheid
Corruptie zorgt voor een oneerlijke verdeling van middelen. Gewone burgers die recht hebben op publieke diensten moeten meer betalen of krijgen hun rechten helemaal niet. Deze ongelijkheid veroorzaakt collectieve stress.
Permissieve Cultuur
Wanneer corruptie als iets normaals wordt gezien, kan de samenleving apathisch worden. Er ontstaat een houding van “iedereen doet het toch”, wat uiteindelijk de cyclus van corruptie in stand houdt. Dit verzwakt het morele kompas en doet mensen geloven dat eerlijkheid geen zin heeft.
Sociale Druk
De samenleving voelt zich aangemoedigd om mee te doen met de levensstijl van instant succes en luxe. Wie dat niet kan bijbenen, loopt risico op depressie, angst of gevoelens van mislukking.
Wanneer HEALMates dit goed begrijpen, zien we dat corruptie niet slechts een individueel probleem is. De impact sijpelt door naar de hele maatschappij en veroorzaakt collectief trauma. Onderzoek van Transparency International (2022) toonde aan dat 71% van de Indonesische bevolking gelooft dat corruptie binnen de overheid nog steeds wijdverspreid is. Deze situatie leidt tot frustratie, wantrouwen tegenover instellingen en politieke apathie.
Vanuit het perspectief van geestelijke gezondheid kunnen burgers die voortdurend worden blootgesteld aan corruptienieuws het volgende ervaren:
Learned helplessness: het gevoel dat verzet zinloos is omdat alle functionarissen als hetzelfde worden gezien.
Economische stress: als gevolg van begrotingslekken verslechteren openbare diensten en stijgen de kosten van levensonderhoud.
Sociaal wantrouwen: relaties tussen burgers verzwakken doordat smeergeld als iets normaals wordt beschouwd.
Een eenvoudig voorbeeld zien we in de gezondheidszorg. Corruptie bij de aanschaf van medische apparatuur tijdens de COVID-19-pandemie leidde tot vertraging in de distributie van zuurstof en medicijnen. Hierdoor gingen niet alleen levens verloren, maar ontstond ook diep trauma bij de nabestaanden.
Geestelijke Gezondheid als Anticorruptie
Interessant is dat discussies over corruptie zelden de mentale dimensie aanstippen. Nochtans kan het begrijpen van corruptie als een vorm van morele en psychologische disfunctie nieuwe inzichten bieden voor preventie.
HEALMates, laten we dit doortrekken naar het domein van de sociale psychologie. Waarom blijft corruptie zich herhalen?
Volgens de sociale leertheorie van Albert Bandura kan deviant gedrag worden overgenomen door observatie. Wanneer mensen zien dat corrupte functionarissen gerespecteerd blijven of slechts mild worden gestraft, ontstaat normalisatie. Corruptie wordt gezien als onderdeel van de “snelle-succescultuur”.
Gegevens van de KPK (2023) tonen aan dat van de ruim 1.400 corruptiezaken die sinds 2004 zijn behandeld, de meerderheid door publieke functionarissen werd gepleegd. Dit versterkt de publieke perceptie dat “als je rijk wilt worden, je politicus moet worden”. Het psychologische effect hiervan is morele vervorming: eerlijkheid wordt als dom beschouwd, terwijl manipulatie als slim wordt gezien.
Corruptie is in wezen niet alleen een juridisch probleem, maar ook een mentale kwestie. Daarom moet de oplossing ook psychologische en culturele dimensies omvatten. Enkele relevante stappen zijn:
Mentale opvoeding vanaf jonge leeftijd: het aanleren van integriteit, zelfbeheersing en tevredenheid.
Mentale gezondheidszorg voor publieke functionarissen: niet alleen lichamelijke tests, maar ook psychologische evaluaties.
Transparante cultuur: wanneer burgers toezicht kunnen houden, wordt de druk om eerlijk te handelen groter.
Digitale en sociale geletterdheid: zodat de samenleving niet wordt meegesleurd in de flexing-cultuur die overmatige consumptie stimuleert.
HEALMates, corruptie mag niet alleen worden gezien als een misdaad of administratief probleem van de staat. Het is een weerspiegeling van de mentale toestand van de mens: een moment waarop ambitie moraliteit overstijgt, wanneer tevredenheid wordt opgeslokt door opschepperij, en wanneer de ziel haar harmonie met lichaam en omgeving verliest.
Een mentaal gezonde samenleving is beter bestand tegen de verleiding van corruptie. Daarentegen zal een samenleving die corruptie tolereert haar collectieve geestelijke gezondheid blijven verliezen. Daarom, een natie vrij van corruptie opbouwen betekent in wezen een natie opbouwen die gezond is in lichaam en geest. (IN/ RIK/ MGK).
Uit diverse bronnen:
https://www.frontiersin.org/journals/public-health/articles/10.3389/fpubh.2024.1269579/full
