HEALMates, heb je weleens echt stilgestaan bij de beveiligers die de hele dag bij een post staan? Wanneer we een gebouw binnenlopen of weer naar buiten gaan, zijn ze er. Als we laat in de avond thuiskomen, zijn ze er nog steeds. Ze staan snel op, groeten vriendelijk, en blijven alert. Ook al zijn ze na een lange werkdag moe, ze blijven glimlachen en staan altijd klaar om te helpen.

Het beroep van beveiliger is net zo eervol als dat van een leraar. Ze werken hard voor hun gezin en partner, terwijl ze taken uitvoeren voor bewoners of gebruikers van een gebouw, vaak met een beperkte beloning. In zekere zin is dit vergelijkbaar met huishoudelijk personeel dat ver van hun familie werkt. Het is zwaar werk, maar staat vaak niet in verhouding tot wat ze ervoor terugkrijgen. Achter het uniform leiden veel beveiligers een leven dat allesbehalve makkelijk is. Hun werkdagen zijn lang, soms wel 12 uur per dag. Het salaris is vaak net genoeg om rond te komen. Ze dragen een grote verantwoordelijkheid: zorgen voor veiligheid en mensen beschermen, vaak zonder wapens. En toch zie je dat sommigen van hen kunnen lachen, grapjes maken en er ogenschijnlijk prima bij zitten.

Dat roept de vraag op: hoe behouden deze beveiligers hun mentale gezondheid in een hard en veeleisend leven?

Om daarachter te komen, sprak het HEAL-onderzoeksteam met drie beveiligers: meneer Wahyudin, meneer Taufik en meneer Mardi. Hun werkomstandigheden en uitdagingen verschillen, maar één rode draad was meteen duidelijk. Ze kwamen over als opgewekt en mentaal gezond, ondanks hun drukke leven. Laten we eens kijken naar hun dagelijkse routines om mentaal in balans te blijven onder levensdruk.

Sport, geloof en kleine ontspanning

Meneer Wahyudin gelooft dat mentale gezondheid onderhouden eigenlijk niet ingewikkeld hoeft te zijn. Voor hem zijn twee basisdingen al genoeg: bewegen en bidden. Na een lange dienst moet het lichaam in beweging komen, zodat het niet stijf wordt. En gebed is voor hem een moment van rust om zijn gedachten te ordenen. Daarnaast is er nog iets wat hij ziet als ontspanning: roken. Volgens hem geeft een sigaret extra energie en motivatie tijdens het werk. Een sigaret met een zoete kop koffie helpt hem wakker te blijven wanneer hij alert moet zijn. Voor hem is roken een soort metgezel tegen verveling. Iedereen heeft zijn eigen zorgen, en zonder kleine afleiding kan het hoofd steeds voller aanvoelen. Dit perspectief laat goed zien hoe het er in de praktijk aan toegaat. De sigaret is geen fundament van mentale gezondheid, maar eerder een tijdelijke steun.

Het verhaal van meneer Wahyudin sluit aan bij veel onderzoeken die laten zien dat lichaamsbeweging een positief effect heeft op mentale gezondheid. Sport helpt stress, angst en depressieve klachten te verminderen door de aanmaak van endorfines, die emoties stabiliseren en het humeur verbeteren. Voor mensen met lange werktijden, zoals beveiligers, is bewegen een van de meest haalbare manieren om mentaal weerbaar te blijven.

Een rustige mindset aanleren

Meneer Taufik legt juist de nadruk op het belang van een rustige manier van denken. Volgens hem wordt het leven veel zwaarder als je alles te diep overdenkt. Rustig blijven betekent niet opgeven, HEALMates, maar weten waar je eigen grenzen liggen. Ook meneer Taufik rookt, maar hij let erop dat het geen verslaving wordt. Dat bewust stellen van grenzen is een belangrijk punt om mentaal en fysiek in balans te blijven.

Wat ook opvalt bij meneer Taufik, is zijn gewoonte om te delen. Als hij wat extra heeft, zet hij dat graag opzij voor mensen die het nodig hebben. Delen brengt volgens hem zijn eigen zegen mee.

Hij leeft volgens een principe dat hij altijd vasthoudt: DUIT (Doa, Usaha, Ikhtiar en Tawakal, gebed, inspanning, inzet en overgave). Voor hem vormen deze vier dingen de basis van het leven. Inspanning zonder gebed voelt leeg, gebed zonder inspanning is niet genoeg, en overgave helpt om de uitkomst met een open hart te accepteren. Wetenschappelijk gezien is ook aangetoond dat bidden, dankbaarheid en overgave een positief effect hebben op mentale gezondheid. Ze helpen stress en angst te verminderen, verbeteren emotionele regulatie en geven een gevoel van veiligheid en optimisme. Overgave helpt mensen om overmatige zorgen los te laten over dingen waar ze geen controle over hebben.

Altijd dankbaar blijven

Meneer Mardi brengt weer een ander perspectief. Hij benadrukt dat beveiligers vaak de eerste linie vormen, zowel in de samenleving als op de werkplek, ook al worden ze regelmatig onderschat. In plaats van te blijven hangen in teleurstelling, kiest hij ervoor zich te focussen op zijn verantwoordelijkheid en dankbaar te blijven. Wanneer het economisch moeilijk is, ziet hij dat als een teken dat het moment voor extra inkomen nog niet is gekomen. Tekort is voor hem geen reden om te stoppen met proberen, maar juist een herinnering om harder te werken en meer te bidden. Wat de uitkomst ook is, hij accepteert die met dankbaarheid.

Onderzoek ondersteunt deze houding: consequent dankbaar zijn hangt samen met een betere mentale gezondheid. Dankbaarheid helpt mensen om zich te richten op positieve dingen, zelfs als ze klein zijn. Daardoor voelt de druk van het leven lichter aan.

Roken als tijdelijke ontspanning, niet als afhankelijkheid

Alle drie de geïnterviewden delen dezelfde kijk op roken. Ze zien het als een tijdelijke vorm van ontspanning tegen verveling, niet als dé oplossing voor mentale gezondheid. Roken kan ervoor zorgen dat iemand zich rustiger voelt en minder snel boos wordt. In hun werk is kalmte belangrijk om met allerlei obstakels om te gaan. Wetenschappelijk gezien kan nicotine inderdaad een tijdelijk ontspannend effect geven doordat het het zenuwstelsel en de afgifte van dopamine beïnvloedt. Maar studies laten ook zien dat dit effect slechts van korte duur is. Op de lange termijn kan roken juist angst en afhankelijkheid vergroten, naast de grote risico’s voor de longen. Het feit dat deze beveiligers bewust niet overdrijven, laat zien dat ze hun eigen grenzen goed kennen.

Uit de interviews, ondersteund door theorie, wordt één ding steeds duidelijker, HEALMates. Mentale gezondheid vraagt niet altijd om ingewikkelde of dure oplossingen. Vaak zit het juist in de simpelste dingen, zolang je ze maar consequent doet. Voor deze beveiligers komt rust voort uit lichte beweging na het werk. Uit gebed en momenten van bezinning. Uit dankbaarheid voor elke vorm van inkomen, hoe klein ook. Uit delen wanneer dat kan. En uit ontspanning, zolang het niet doorslaat. Ze leven het leven zoals het komt, zonder zichzelf te veel op te leggen.

Eén zin van meneer Taufik vat het mooi samen: 

“Als ik vandaag maar een beetje rezeki krijg, dan ben ik daar dankbaar voor. Het belangrijkste is moeite doen, bidden en overgave.”

HEALMates, misschien kunnen we van hen één belangrijke les leren. Mentale gezondheid betekent niet leven zonder problemen. Het gaat erom hoe we met onszelf omgaan wanneer die problemen zich aandienen. Even diep ademhalen, het hart versterken, en dan weer verder gaan. (MAY)