r werd bevestigd. Ze kreeg echter meerdere verkeerde diagnoses, wat haar toestand verder verslechterde.

“Tot ik een verkeerde behandeling kreeg die mijn toestand toen juist verergerde, omdat kennis en informatie over geestelijke gezondheid toen nog lang niet zo beschikbaar waren als nu,” vertelde Hana in een interview.

Ze moest een periode van revalidatie ondergaan om haar mentale gezondheid te herstellen. In die fase voelde ze zich geïsoleerd, zonder een veilige plek om haar gevoelens te uiten. Haar enige toevlucht was kunst: tekenen op papier, schooltafels of muren met potlood, stift of pen. Voor haar waren die krabbels geen simpele tekeningen, maar trouwe vrienden die luisterden zonder te oordelen.

Langzaam begon er licht te schijnen toen Hana een man ontmoette die later haar levenspartner werd. Hij introduceerde haar tot het werken met canvas, wat een nieuw pad opende voor haar creatieve energie. Kort daarna, rond 2010, kreeg Hana haar eerste commerciële opdracht: haar werk werd gedrukt op lucifersdoosjes — 5.000 stuks verspreid over Indonesië — een onverwachte kans die voortkwam uit het opsturen van haar werk naar een e-magazine.

In december 2020 werkte Hana samen met de Britse kunstenaar Alexis Maxwell aan een project getiteld “Celebrating Our Identity.” Dit project was een artistieke verkenning van hun persoonlijke ervaringen, met bijzondere aandacht voor verhalen rond mentale beperkingen. Het werk combineerde illustratie, animatie en geluidsontwerp tot een harmonieus geheel.

Volgens hun gezamenlijke verklaring was de onrust die zij ervoeren juist de motor om negatieve maatschappelijke percepties over geestelijke gezondheid te veranderen. Voor hen ligt de grootste uitdaging niet in de mentale aandoening zelf, maar in het sociale stigma en de beperkte toegang tot ondersteuning.

Het werk “Celebrating Our Identity” werd wereldwijd gepresenteerd tijdens het DaDaFest International Festival — een prestigieus kunst- en handicapfestival in het Verenigd Koninkrijk dat plaatsvond van 3 tot 13 december 2020.

Tegenwoordig, hoewel Hana nog steeds leeft met haar mentale aandoening, zegt ze dat ze vrede heeft gesloten met zichzelf. Ze erkent haar verleden vol fouten en pijn — tegenover zichzelf en haar familie. Maar via kunst vond ze nieuwe kracht: ze kon zichzelf empoweren én anderen bewust maken van het belang van mentale gezondheid.

2. Kana Fuddy Prakoso

Kana Fuddy Prakoso staat bekend als een visueel kunstenaar die esthetiek met sociale kritiek combineert. Ze gebruikt vaak onconventionele materialen zoals gebruikt karton in haar werken. Een van haar solotentoonstellingen, KANÃ KANAKA, was bijzonder omdat ze kunstinstallaties van karton toonde die onze perceptie van alledaagse objecten uitdagen.

Afgestudeerd aan het Indonesisch Instituut voor de Kunsten in Yogyakarta in 1997, begon Kana haar carrière in reclame en buitenmedia als billboardontwerper. De geboorte van haar eerste kind veranderde haar leven: ze besloot te stoppen met werken om zich op haar gezin te richten. Hoewel ze tijdelijk afstand nam van de kunstwereld, bleef haar passie en liefde voor kunst branden.

Kana is ook actief in de kunstgemeenschap. Ze is oprichter en beheerder van Ruang Garasi, een kunstruimte in Jakarta waar kunstenaars samen leren en creëren. Kana gelooft dat kunst een krachtig medium is om persoonlijke gevoelens en ervaringen uit te drukken.

Haar betrokkenheid bij het thema geestelijke gezondheid bleek in de tentoonstelling Tombo Ati (oktober 2023), waarin ze wetenschappelijke analyse combineerde met persoonlijke emoties — als basis voor het creëren van verlichtende en helende kunst.

Kana’s unieke stijl bleek ook in haar tentoonstelling Bukan Fiksi[E] Tapi Fakta, waarin ze fietsschetsen op karton gebruikte om te tonen hoe kunst kan dienen als middel tot zelfreflectie en begrip van de wereld om ons heen.

Ze heeft deelgenomen aan vele tentoonstellingen, binnen en buiten Indonesië, waaronder Dazzling Wallacea (Perth City Farm, Australië, 2022), ICAD 12 (Hotel Grand Kemang, Jakarta, 2022), en Affordable Art Fair Singapore (F1 Building, Singapore, 2022).
Haar onderscheidingen omvatten de Innovative Artwork Award 2017 (ITB) en de 1st Place Best Performance Award (ASEAN Silk Fabric and Fashion Design Contest, Thailand, 2010).

3. Peter Rhian Gunawan

Peter Rhian Gunawan behoort eveneens tot de Indonesische kunstenaars die het thema geestelijke gezondheid in hun werk behandelen. Hij is afgestudeerd aan het Institut Teknologi Bandung (ITB), afdeling Visuele Communicatie.

Peter is een kunstenaar die bewust aandacht vraagt voor mentale gezondheid. In elk van zijn werken verweeft hij boodschappen over dit onderwerp. Hij creëerde het karakter Redmiller Blood, dat de innerlijke strijd van de mens symboliseert — de spanning tussen het ideale zelfbeeld en de verborgen emotionele realiteit.

Peter beeldt Redmiller Blood af als een schattig figuurtje met rood haar en grote ogen. Volgens hem vertegenwoordigt dit personage het menselijke verlangen om geliefd, moedig en geaccepteerd te worden door de samenleving.

“Maar vaak dragen mensen te veel maskers om door anderen geaccepteerd te worden, waardoor hun ware identiteit vervaagt en dat hun mentale gezondheid beïnvloedt,” aldus Peter.

Peter legt uit dat de grote ogen van Redmiller Blood eigenlijk regenboogkleurige tranen voorstellen. Deze symboliseren dat, hoe zwaar het leven ook is, zolang iemand geloof en hoop houdt, geluk uiteindelijk bereikbaar blijft.

Het werk “Soaring in the Sky” met Redmiller Blood werd voor het eerst gepresenteerd tijdens ArtMoments Jakarta in de booth van G3N Project x Museum of Toys — een jaarlijkse kunstbeurs die kunstenaars, verzamelaars en galeries samenbrengt, gehouden in de Grand Ballroom van het Sheraton Grand Jakarta Gandaria City Hotel tot 20 augustus 2023.

In zijn kunst behandelt Peter thema’s als:

• De mentale gezondheid van jongeren, vooral Generatie Z, die vaak onder druk staat door sociale en culturele verwachtingen.
• Het stedelijke sociale leven vol eisen en verwachtingen.
• Zelfreflectie en introspectie als manieren om levensuitdagingen het hoofd te bieden.

Peter heeft deelgenomen aan verschillende tentoonstellingen, binnen en buiten Indonesië, waaronder:

• The Redmiller Blood Experience: Behind Those Eyes — een interactieve tentoonstelling in Grey Art Gallery, Bandung, die kunst en neontechnologie combineert.
• The Great Ocean Stories — een tentoonstelling die het menselijk levenspad verbeeldt via de symboliek van zee en kust, eveneens in Grey Art Gallery, Bandung.
• Juxtapose — een samenwerking met werken van meester Basoeki Abdullah, waarin klassieke kunst en popart samenkomen.

Nou, HEALMates, dat waren drie Indonesische kunstenaars die het thema geestelijke gezondheid aankaarten via hun werk. Deze drie zijn werkelijk inspirerend. Via hun kunst en verhalen leren we dat kunst niet enkel esthetisch is, maar ook een spiegel van het hart en de mentale reis van de mens. Wees niet bang om jezelf te uiten en zorg te dragen voor je geestelijke gezondheid — elke regenboogtraan brengt uiteindelijk nieuwe hoop. (RIW)