Tot nu toe denken veel van ons dat GERD, oftewel Gastroesophageal Reflux Disease, altijd te maken heeft met te laat eten of een rommelig eetpatroon. Maar wist je dat GERD ook door stress kan worden veroorzaakt? Ja, stress speelt een grote rol bij het uitlokken én verergeren van GERD. Helaas wordt deze factor vaak onderschat, omdat hij fysiek niet “zichtbaar” is. Terwijl de relatie tussen onze gedachten en het spijsverteringssysteem juist ontzettend sterk is, HEALMates. Laten we de uitleg hieronder samen doornemen!

Wat is GERD?

Voordat we dieper ingaan op de relatie tussen stress en GERD, is het belangrijk om eerst te begrijpen wat GERD (Gastroesophageal Reflux Disease) precies is.

Volgens de website van Gastroconsa is GERD een aandoening waarbij maagzuur herhaaldelijk terugstroomt naar de slokdarm. De klachten kunnen bestaan uit een branderig gevoel op de borst (heartburn), een zure of bittere smaak in de mond, misselijkheid, een opgeblazen gevoel en ongemak in de keel.

Meestal wordt GERD in verband gebracht met spijsverteringsgerelateerde factoren, zoals:

• Onregelmatig eten;
• Het consumeren van vet, pittig of zuur eten;
• De gewoonte om direct na het eten te gaan liggen.

Maar deze eetgewoonten zijn niet de enige oorzaken van GERD. Er is nog een andere factor die vaak over het hoofd wordt gezien: de psychologische toestand, vooral stress.

De Relatie tussen Stress en Maagzuur

Als je ooit een branderig gevoel op de borst hebt ervaren tijdens een stressvolle periode, dan ben je zeker niet de enige. Angst en stress beïnvloeden namelijk niet alleen je gedachten, maar ook je spijsvertering. Veel mensen met GERD merken dat hun klachten erger worden wanneer ze zich gestrest of angstig voelen.

Maar kan angst GERD veroorzaken? Direct gezien veroorzaakt angst geen maagzuurreflex. Wel kan angst ervoor zorgen dat de klachten vaker optreden, heviger aanvoelen en moeilijker onder controle te krijgen zijn. Hoe zit die relatie precies?

Onderzoek laat zien dat bij stress de hersenen signalen naar het lichaam sturen om zich voor te bereiden op een “dreiging”. In deze toestand neemt de productie van maagzuur toe en raakt de beweging van maag en darmen verstoord. Daarnaast worden de zenuwen in het spijsverteringskanaal gevoeliger. Het gevolg is dat GERD-klachten vaker terugkomen, heftiger zijn en moeilijker te beheersen blijven, zelfs als het eetpatroon al wordt aangepast.

Stress verhoogt niet per se de hoeveelheid maagzuur drastisch, maar maakt het lichaam wel gevoeliger voor pijn en ongemak. Daardoor kunnen milde klachten veel pijnlijker aanvoelen wanneer je mentaal onder druk staat.

Leefstijl tijdens Stress Verergert de Klachten

Naast de directe lichamelijke effecten zorgt stress vaak ook voor gewoontes die GERD onbewust verergeren, zoals:

• Gehaast of zonder aandacht eten;
• Overmatig koffie drinken om “wakker” te blijven;
• Laat opblijven en te weinig slapen;
• Honger- en verzadigingssignalen negeren.

Dit alles creëert een vicieuze cirkel die moeilijk te doorbreken is: stress veroorzaakt GERD-klachten, en GERD-klachten zorgen weer voor meer stress.

Veel patiënten met GERD hebben al meerdere keren een internist bezocht en zelfs endoscopieën ondergaan, maar hun klachten blijven aanhouden. Na verder onderzoek blijkt vaak dat de oorzaak niet alleen in de maag ligt, maar ook in angst en de neiging om te veel te piekeren (overthinking).

Wanneer de kern van het probleem ligt bij langdurige stress of overmatige angst, is medische behandeling alleen niet voldoende. Zonder het aanpakken van de stressbron leveren therapie en medicatie vaak geen optimaal resultaat, omdat GERD in deze situatie sterk wordt beïnvloed door psychologische factoren.

Stressmanagement als Onderdeel van de Behandeling van GERD

Het aanpakken van GERD draait niet alleen om het aanpassen van je eetpatroon, HEALMates. De behandeling begint meestal met het onder controle brengen van het maagzuur en het beschermen van de slokdarm. Tegelijkertijd erkennen artsen dat angst en stress vaak deel uitmaken van het probleem.

Daarom worden naast medicatie die de maagzuurproductie vermindert en het herstel van de slokdarm ondersteunt, ook leefstijlaanpassingen geadviseerd. HEALMates krijgen vaak het advies om kleinere porties te eten, niet twee tot drie uur voor het liggen of slapen te eten, en daarnaast ook aandacht te besteden aan hun mentale gezondheid en stress te vermijden.

Dat is de uitleg over de relatie tussen GERD en stress die vaak onbewust blijft, HEALMates. Hopelijk is deze informatie nuttig en kan het dienen als referentie. (RIW)