Veel mensen zeggen dat de jeugd de beste tijd is om vrij te zijn, nieuwe dingen te proberen en de toekomst vorm te geven. Maar voor sommige jongeren in Indonesië wordt hun jeugd vaak gevuld met het betalen van gezinsrekeningen, het bekostigen van de school van jongere broers of zussen, en het doen alsof ze gelukkig zijn op sociale media. We zijn geen mislukte generatie — we zijn gewoon een generatie die te vroeg volwassen moest worden. Want in dit land kan zelfs liefde voor familie veranderen in maandelijkse rekeningen.

Eits, niet verkeerd begrijpen, HEALMates. Dit gaat niet over jou hoor. Dit gaat over onze vrienden die misschien nu de last van hun familie dragen. Yes, via dit artikel willen we hen even omarmen — degenen die misschien geen schouder hebben om even op uit te rusten.

Laten we meteen bespreken wat de Sandwichgeneratie is, wat de gevolgen zijn en welke oplossingen mogelijk zijn.

Wanneer Jongeren Niet Meer Echt Jong Zijn

De term Sandwichgeneratie werd voor het eerst geïntroduceerd door Dorothy A. Miller in 1981 om een groep mensen van middelbare leeftijd te beschrijven die financieel verantwoordelijk zijn voor twee generaties tegelijk: hun ouder wordende ouders en hun nog afhankelijke kinderen.

Maar in Indonesië heeft deze term een unieke betekenis. We kunnen zelfs tot de Sandwichgeneratie behoren nog vóór we kinderen hebben. Veel jonge mensen dragen namelijk al de economische last van hun gezin sinds het begin van hun carrière. Stel je voor: een salaris op minimumloon, maar je moet elke maand geld naar je dorp sturen, de studie van je broer of zus betalen, bijdragen aan de motorafbetaling van het gezin, en meer.

Het klinkt ironisch, maar het is de realiteit om ons heen. Als jij niet in deze situatie zit, mag je opgelucht ademhalen. Maar er zijn veel van onze vrienden die dit wél meemaken en elke dag hard moeten vechten.

Onze cultuur is geworteld in liefde en wederkerigheid. Ouders hebben ons met moeite grootgebracht, en wij voelen de plicht om die opoffering “terug te betalen”. Maar zelfs al zouden we de zee kunnen splijten, zouden we hun verdiensten nooit volledig kunnen terugbetalen.

Daar komt nog bij dat het moderne economische systeem in ons land weinig ademruimte laat. De huizenprijzen stijgen als onbereikte dromen, het onderwijs wordt steeds duurder zoals parkeertarieven in winkelcentra, terwijl de lonen stijgen zo traag als het internetsignaal op het platteland. Duh!

Volgens een onderzoek van CNBC Indonesia onder 1.828 respondenten tussen de 25 en 45 jaar, heeft 48,7% van de Indonesiërs financiële verplichtingen tegenover hun familie. Sommigen zijn hier financieel en mentaal op voorbereid, maar anderen voelen zich emotioneel overbelast.

Uit een ander rapport van de CIMB Niaga Financial Health Index blijkt dat slechts 16% van de Indonesiërs een voldoende noodspaarrekening heeft. Dat betekent dat de meesten van ons leven met het motto: “Een gat graven om het andere te vullen — en dan weer opnieuw.”

En midden in al die druk maakt de sociale “statuscultuur” het alleen maar zwaarder. Veel mensen willen er succesvol uitzien, terwijl ze in werkelijkheid keihard vechten om rond te komen.

Langzaam verandert die financiële last in een existentiële last. We beginnen te denken dat onze waarde afhangt van hoeveel geld we kunnen geven.

Mentale Gevolgen: Schuldgevoel Maar Eigenlijk Gewoon Moe

Een sandwichgeneratie zijn gaat niet alleen over geld, HEALMates. Het gaat ook over schuldgevoel dat van generatie op generatie wordt doorgegeven. Je voelt je schuldig als je niet genoeg kunt geven aan je ouders. Soms voel je je mislukt als je je kind geen zekere toekomst kunt bieden. Je voelt je zelfs slecht als je “nee” zegt tegen familieverzoeken — en schuldig omdat je je belast voelt door hen. Kortom, je voelt je schuldig omdat je je schuldig voelt. Huh, hoe zit dat?

Maar we zijn ook maar mensen, HEALMates. We hebben grenzen en dromen. Soms voelen we ons moe, maar we durven het niet te zeggen omdat mensen zullen zeggen:

“Tja, je bent nu eenmaal kind, je hoort dankbaar te zijn.”

“Wat, klagen omdat je je ouders helpt? Dat is zondig!”

En uiteindelijk kiezen velen van ons ervoor om stil te blijven en alles alleen te dragen. Dit is een van de wortels van stress en burn-out onder jongeren.

Een studie toont aan dat financiële stress de belangrijkste oorzaak is van burn-out onder jonge professionals in Indonesië. Angst voor de toekomst, gezinsdruk en een gevoel van eigenwaarde dat gebaseerd is op geld creëren een generatie die kwetsbaar is — “productief maar broos”.

Veel jongeren verliezen hun richting in het leven omdat hun bestaan volledig wordt beheerst door de behoeften van anderen — alsof het leven niet meer gaat over “wat ik wil”, maar over “wat ik moet betalen”.

Als je ooit hebt gevoeld dat je leven lijkt op een Excel-bestand vol rode cijfers, dan ben je niet alleen. Onze generatie bevindt zich op een ingewikkeld kruispunt tussen morele plicht en financiële realiteit. We houden van onze familie, maar we willen ook onafhankelijk en vrij zijn. We willen iets terugdoen, maar ook een toekomst opbouwen die niet alleen om geld draait.

Helaas groeien we op in een wereld vol normen en verwachtingen. Daardoor raken veel jongeren gevangen. Ze willen “nee” zeggen, maar zijn bang als ongehoorzaam te worden gezien. Ze willen helpen, maar hun portemonnee schreeuwt om genade.

Van Financiële Educatie tot Emotionele Educatie

De vraag is: wat kunnen we doen om dit aan te pakken? Het goede nieuws is: de sandwichval is geen eeuwige vloek. Er is altijd een uitweg, ook al is die niet zo snel als instantnoedels. Enkele concrete stappen die we nu kunnen nemen zijn de volgende:

1. Probeer te Uitspreken in Plaats van Alleen te Geven

We vergeten vaak dat communicatie ook een vorm van liefde is. Ouders weten niet altijd wat onze grenzen zijn, en denken soms dat we altijd kunnen helpen — wat er ook gebeurt. Soms hebben ze alleen bevestiging nodig dat we om hen geven, ook al kunnen we niet altijd financieel bijdragen.

Praat er dus rustig over. Leg eerlijk uit hoe je financiële situatie is. Je kunt bijvoorbeeld zeggen: “Ik wil helpen, maar mag ik eerst wat sparen voor mijn toekomst?”

2. Bouw een Noodfonds en Begin Vroeg met Investeren

Het is geen geheim dat een gezonde financiële oplossing vandaag begint met een noodfonds en investeringen. Zonder noodfonds is ons leven kwetsbaar. Probeer 10–20% van je maandelijkse inkomen te sparen, ook al is het weinig. Gebruik eenvoudige instrumenten zoals geldmarktfondsen, deposito’s of digitaal goud.

Als het kan, maak twee spaarrekeningen: één persoonlijke voor je eigen toekomst, en één voor familiehulp. Zo kun je behulpzaam blijven zonder jezelf op te offeren.

3. Doorbreek de Ongezonde Financiële Cirkels

Soms verlengt goede bedoelingen juist de afhankelijkheid. Als je voortdurend alle gezinsuitgaven betaalt zonder strategie, leren ze nooit zelfstandig te worden. Ze blijven op jou vertrouwen. Dus misschien kun je beter helpen door iets op te bouwen, zoals een klein bedrijf. Er is een oud gezegde dat nog steeds klopt: “Geef geen vis, maar leer vissen.”

4. Leer je Familie Financiële Vaardigheden

Dit punt is erg belangrijk. Financiële educatie gaat niet alleen over cijfers, maar over mentaliteit, verantwoordelijkheid en levensgewoonten. Jij kunt de cirkel doorbreken door je familie te leren dat kinderen geen investeringen zijn. Leer hen omgaan met geld zonder belerend te klinken. Geef een voorbeeld of werk samen met hen aan een project of onderneming.

5. Creëer Extra Inkomstenbronnen

Dit klinkt cliché, maar het is waar, HEALMates. Wanneer je inkomen nooit genoeg is om alle behoeften te dekken, moet je op zoek naar extra inkomsten. Niet om rijk te worden, maar om niet afhankelijk te blijven van één bron. Begin met je eigen vaardigheden — schrijven, ontwerpen, lesgeven, of kleine online verkoop. Wie weet kan zo’n bijverdienste je langzaam bevrijden uit de sandwichsituatie.

Een sandwichgeneratie zijn is geen schande, HEALMates. We zijn geen zwakke generatie, en onze ouders zijn geen slechte ouders. We zijn simpelweg geboren in een overgangstijd waarin het economische systeem onze ouders niet heeft voorbereid op alle eisen van nu.

Maar het mooie is: we blijven lachen, werken, en onze familie liefhebben, zelfs onder druk. Want soms is liefde voor ouders en liefde voor de toekomst als twee kanten van een mes. Als je het verkeerd vasthoudt, kun je jezelf snijden. Maar als je het goed hanteert, kun je er bruggen mee bouwen — financiële bruggen naar een betere toekomst. Onthoud: brood wordt ook zachter als het langzaam wordt gebakken. Dus we kunnen ook stap voor stap beginnen. Blijf sterk, HEALMates! (RIW)