Auteur : Arief Hidayatullah

Rust is het voornaamste doel van ieder mens in het leven; alles wat de mens doet, is in wezen gericht op het vinden van rust. We weten dat sommige mensen vroeg opstaan om te werken, van ’s ochtends tot ’s avonds, met als uiteindelijk doel om gemoedsrust te vinden doordat ze in staat zijn in hun levensbehoeften te voorzien. Er zijn ook mensen die op een bepaald moment op vakantie gaan, ver van huis, enkel om hun ziel tot rust te brengen — wat vaak “verfrissing” of “healing” wordt genoemd. Sommigen bereiden deze reis een week van tevoren voor, anderen zelfs een maand eerder. Wanneer we de vele menselijke activiteiten samenvatten, blijkt dat iedereen rust wil bereiken, die zowel geluk in het leven als harmonie in sociale relaties omvat.

Wat vaak een misvatting veroorzaakt, is het idee dat alles wat rust brengt automatisch juist is. In werkelijkheid kiezen velen een verkeerd pad in hun zoektocht naar rust: sommigen drinken alcohol om rust te vinden, anderen reizen naar plaatsen vol zondige activiteiten om zogenaamd te ontspannen, en weer anderen bezoeken feesten waar vrouwen hun lichaam tonen en luide muziek klinkt, in de hoop daar rust te vinden.

We moeten begrijpen dat al deze dingen slechts schijnrust en schijnvreugde brengen; er is geen werkelijk gelukkig hart te vinden in negatieve daden. We zien bijvoorbeeld dat veel beroemdheden verslaafd raken aan verdovende middelen in hun zoektocht naar rust, terwijl ze al over grote rijkdom beschikken. Ook zien we internationaal bekende zangers die hun leven beëindigen door zelfmoord, terwijl velen geloven dat zingen de ziel kalmeert.

Daarom kunnen we concluderen dat rijkdom, populariteit en zingen slechts tijdelijke vormen van plezier en rust brengen; met andere woorden, zij leiden niet tot ware innerlijke rust. Zoals de edele woorden van Imam An-Nawawi Rahimahullah zeggen: “Zonden brengen altijd onrust en verstoren de gemoedsrust van de ziel. In het hart ontstaat onrust en voortdurende angst vanwege de zonde.”

Om rust te bereiken, bewandelen mensen vele wegen en zijn bereid alles op te geven om rust in hun ziel te vinden. Maar biedt de islam hiervoor een oplossing? Laten we luisteren naar wat Allah zegt in de Koran, Soera Ar-Ra’d vers 28:

الَّذِينَ آمَنُواْ وَتَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُم بِذِكْرِ اللّهِ أَلاَ بِذِكْرِ اللّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ

“(Dat zijn) degenen die geloven en wier harten tot rust komen door het gedenken van Allah. Weet dat door het gedenken van Allah de harten tot rust komen.”

In de islam belooft Allah iets van onschatbare waarde: ware rust. Dat betekent dat de rust die Allah belooft, alleen kan worden bereikt wanneer de mens Zijn Naam herdenkt.

Iedere mens kent zijn eigen problemen in het leven — sommigen kampen met persoonlijke moeilijkheden, anderen met gezinsproblemen. Als moslim is het onze plicht om naar oplossingen te zoeken binnen de richtlijnen van onze religie. Zoals eerder vermeld, kan rust alleen worden bereikt door het gedenken van Allah; dit is een zeer belangrijk principe, ook binnen de gezinscontext.

Binnen het gezin zijn de problemen vaak complexer dan bij het individu. Conflicten kunnen ontstaan tussen man en vrouw, tussen vader en kind, tussen moeder en kind, of tussen broers en zussen. Wanneer een gezin niet wordt opgebouwd met de juiste opvoeding, zullen deze problemen moeilijk op te lossen zijn. Zonder juiste begeleiding zal er geen innerlijke rust zijn in het gezin, wat leidt tot voortdurende onenigheid. Daarom is het noodzakelijk om het gezin te voorzien van de juiste opvoeding, zodat ieder gezinslid leert omgaan met problemen en ware rust in zijn hart kan vinden.

De juiste opvoeding binnen het gezin is van groot belang, omdat het leven voortdurend vol uitdagingen is — van kleine tot grote problemen. Wanneer vooral het hoofd van het gezin dit begrijpt, is het essentieel om elk gezinslid te voorzien van “bagage” voor het leven: religieuze kennis. Religieuze opvoeding is de belangrijkste vorm van voorbereiding, want ware rust is het uiteindelijke resultaat van een gezin dat leeft volgens religieuze waarden.

Religieuze opvoeding binnen het gezin zal als een oase zijn te midden van huwelijksproblemen; zij zal als licht schijnen in de duisternis van het leven. Religieuze opvoeding biedt oplossingen, richting en wijsheid bij elke uitdaging. Door religieuze kennis zal elk gezinslid volwassen en kalm omgaan met het leven. Een man zal wijs handelen omdat hij leert van het voorbeeld van de Profeet Mohammed ﷺ. Een vrouw zal zachtmoedig zijn, geïnspireerd door de vrouwen van de Profeet ﷺ. En een kind zal zijn ouders eren, omdat het het Woord van Allah kent in Soera Al-Ankabut, vers 8:

وَوَصَّيْنَا الْإِنْسَانَ بِوَالِدَيْهِ حُسْنًا ۖ وَإِنْ جَاهَدَاكَ لِتُشْرِكَ بِي مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ فَلَا تُطِعْهُمَا ۚ إِلَيَّ مَرْجِعُكُمْ فَأُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ

“En Wij hebben de mens opgedragen goed te zijn voor zijn ouders. Maar als zij jou proberen ertoe te brengen iets met Mij te verbinden waarover jij geen kennis hebt, gehoorzaam hen dan niet. Tot Mij is jullie terugkeer, en Ik zal jullie berichten over wat jullie hebben gedaan.” (Bron: https://almanhaj.or.id/989-menggapai-ridha-allah-dengan-berbakti-kepada-orang-tua.html
)

Zoals we hebben begrepen, is rust iets van onschatbare waarde voor ieder mens. Iedereen is bereid moeite te doen om die rust te bereiken. Religieuze opvoeding is daarbij het middel om rust in het leven te vinden. Daarom is het noodzakelijk om met toewijding religieuze opvoeding binnen het gezin te bevorderen. Dit vereist inspanning, opoffering en volharding om een gezin met een hoog niveau van religiositeit op te bouwen.

Religieuze opvoeding kan op verschillende manieren aan het gezin worden doorgegeven: ouders moeten beginnen met zelfstudie, het volgen van islamitische lessen, en actief het goede voorbeeld geven binnen het gezin. Ouders die hun kennis verdiepen, dienen dit te tonen in hun gedrag, zodat hun kinderen de warmte en schoonheid van religieuze waarden ervaren. Hierdoor zullen kinderen gemotiveerd raken om ook religie te leren, omdat zij de positieve verandering bij hun ouders zien. Als dit wordt bereikt, zullen rust en warmte vanzelfsprekend aanwezig zijn in het gezin.

De verantwoordelijkheid voor religieuze opvoeding ligt in de eerste plaats bij het hoofd van het gezin. Allah zegt in Soera At-Tahrim, vers 6:

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا قُوْٓا اَنْفُسَكُمْ وَاَهْلِيْكُمْ نَارًا وَّقُوْدُهَا النَّاسُ وَالْحِجَارَةُ عَلَيْهَا مَلٰۤىِٕكَةٌ غِلَاظٌ شِدَادٌ لَّا يَعْصُوْنَ اللّٰهَ مَآ اَمَرَهُمْ وَيَفْعَلُوْنَ مَا يُؤْمَرُوْنَ

“O jullie die geloven, bescherm jezelf en je gezin tegen het Vuur waarvan de brandstof mensen en stenen zijn, dat bewaakt wordt door engelen die streng en krachtig zijn; zij zijn Allah niet ongehoorzaam in wat Hij hun beveelt, en zij doen wat hun wordt opgedragen.” (Bron: https://majalahassunnah.net/tafsir/jagalah-dirimu-dan-keluargamu-dari-api-neraka/
)

Daarom is de rol van het gezinshoofd van groot belang bij het leiden van zijn gezin volgens religieuze waarden, zodat vrede en rust in het gezin kunnen heersen.

Zo begrijpen we dat het van het grootste belang is om het gezin de juiste opvoeding te geven. Die juiste opvoeding is religieuze opvoeding — zij maakt het gezin harmonieus, gelukkig en rustig, zelfs te midden van beproevingen. Zonder religieuze opvoeding zullen gezinnen het echter moeilijk vinden harmonie te bereiken, zullen ze geen ware vreugde kennen, en zal rust afwezig blijven — zelfs bij kleine beproevingen. Want beproevingen zijn alleen draaglijk met religieuze kennis. Daarom speelt de vader, als hoofd van het gezin, een cruciale rol. Hij is verantwoordelijk voor het beschermen van zijn gezin tegen kwaad, en het is zijn plicht om religieuze waarden in zijn huis te verankeren. Op die manier zullen rust en vrede het gezin omhullen. Zoals Al-Hasan Al-Bashri zei: “Er is niets dat het hart van een gelovige meer verblijdt dan het zien van zijn familie en nakomelingen die gehoorzaam zijn aan Allah Azza wa Jalla.”