Heb je weleens het gevoel dat je vooral moe wordt van jezelf, omdat het leven altijd precies volgens plan móét lopen? Je maakt to-do lists, tijdlijnen, zelfs een vijfjarenplan—maar in de praktijk slaat het leven toch steeds onverwachte zijwegen in. Precies op dat punt duikt het klassieke advies op: “Go with the flow.”

Maar de vraag is: moeten we echt altijd met de stroom meegaan? Of zijn er momenten waarop we juist tegen de stroom in moeten bewegen? Kom op, HEALMates, laten we hier samen wat dieper induiken.

Wat betekent “go with the flow” eigenlijk?

In simpele woorden betekent go with the flow dat je de situatie accepteert zoals die is en je aanpast aan wat er op dat moment gebeurt, zonder alles krampachtig te willen controleren. Dat betekent overigens niet dat je alles maar gelaten ondergaat. Het gaat vooral om flexibel en adaptief zijn.

Vanuit de psychologie sluit dit aan bij het concept psychological flexibility: het vermogen om aanwezig te blijven in elke situatie, een niet-ideale realiteit te accepteren, en ondertussen te blijven handelen in lijn met je persoonlijke waarden.

Go with the flow betekent dus niet leven zonder richting. Het betekent juist een richting kiezen, zonder te eisen dat de weg ernaartoe kaarsrecht verloopt.

Waarom maakt een te rigide leven zo moe?

Hebben jullie dat ook wel eens, HEALMates, dat een al te strikte levenshouding juist mentaal uitputtend werkt? Veel van ons zijn opgegroeid met het idee dat het leven netjes, gepland en “on track” moet zijn. Terwijl de realiteit vaak vol bochten en omwegen zit.

Wie te rigide is, raakt sneller overbelast: een kleine verandering kan al extreme stress veroorzaken, een kleine mislukking voelt meteen als persoonlijk falen. Uiteindelijk wordt het lastig om van het proces te genieten, omdat de focus alleen nog ligt op het resultaat en teleurstelling snel op de loer ligt wanneer de realiteit niet overeenkomt met de verwachting.

Hier komt mentale flexibiliteit om de hoek kijken. Niet om je standaarden te verlagen, maar om je mentale gezondheid te beschermen.

En let op, HEALMates: flexibel zijn betekent niet leven zonder principes of je zomaar neerleggen bij alles. Integendeel. Flexibele mensen hebben vaak een sterk zelfbewustzijn. Ze weten wanneer ze moeten toegeven, wanneer ze moeten volhouden en wanneer ze mogen zeggen: “Oké, dit is niet mijn pad. Tijd om een andere route te zoeken.”

Dus: go with the flow of go against the flow?

Het antwoord hangt af van de context.

Go with the flow past goed wanneer:

• Dingen buiten je controle liggen, zoals het weer, beslissingen van anderen of wereldwijde omstandigheden.
• Het gaat om kleine veranderingen die je kernwaarden niet raken.
• Verzet alleen maar meer uitputting zou opleveren.

Meebewegen betekent hier: energie besparen en mentaal gezond blijven.

Maar wanneer is go against the flow nodig?

• Als de stroom ingaat tegen je waarden en persoonlijke grenzen.
• Wanneer je je onder druk gezet voelt, jezelf kwijtraakt of gedwongen wordt.
• Als meegaan met de stroom ten koste gaat van je mentale gezondheid.

Tegen de stroom ingaan is in dit geval geen koppigheid, maar een vorm van zelfrespect.

Hoe train je mentale flexibiliteit om meer van het leven te genieten?

Uiteindelijk kunnen we op verschillende vlakken flexibeler worden, zowel in ons persoonlijke leven als op het werk. Hieronder een paar manieren die HEALMates kunnen proberen.

1. Maak onderscheid tussen wat je wel en niet kunt controleren

Psychologen benadrukken vaak het belang van de circle of control. Richt je energie op wat binnen jouw invloed ligt: je houding, je keuzes, je manier van reageren. Laat los wat je niet kunt sturen, zoals hoe anderen zich gedragen.

2. Verander je innerlijke dialoog

Vervang gedachten als “Het zou zo moeten zijn” door “Oké, dit is nu de situatie. Wat kan ik hiermee doen?”

Zo’n kleine mentale verschuiving kan de emotionele last aanzienlijk verlichten.

3. Oefen tolerantie voor onzekerheid

Niet alles hoeft eerst duidelijk te zijn voordat je in beweging komt. Het leven zit vol factoren die plannen doen veranderen. Om flexibeler te worden, kun je oefenen met:

• Een kleine stap zetten zonder het eindresultaat te kennen.
• Niet meteen zekerheid eisen.
• Vertrouwen dat je je later kunt aanpassen.

4. Zie waarden als kompas, niet als script

Flexibel zijn betekent niet dat je geen principes hebt. Waarden zoals eerlijkheid, gezondheid en verantwoordelijkheid vormen je basis. Zolang die intact blijven, mag de route veranderen. Zo houd je altijd een kompas, ook als de weg kronkelig is.

Go with the flow is geen uitnodiging om op te geven, en go against the flow is niet automatisch een teken van rebellie, HEALMates. Een leven dat lichter aanvoelt ontstaat juist uit het vermogen om af te wegen, te observeren en niet te forceren.

Soms is meebewegen een vorm van wijsheid. Soms is tegen de stroom ingaan een daad van moed. Het belangrijkste is dat je leert afstemmen op de situatie, terwijl je trouw blijft aan de waarden die jouw levenskompas vormen.

Doe het rustig aan, HEALMates. Het leven is geen wedstrijd om snelheid, maar een leerproces om elke dag een beetje beter te leven. (RIW)