Heb je weleens het gevoel dat de werksfeer ongemakkelijk aanvoelt, niet vanwege het werk zelf, maar door de houding van de mensen om je heen? Dan ligt het probleem misschien niet bij systemen of targets, maar bij een gebrek aan emotionele volwassenheid.

Emotionele onvolwassenheid heeft niets te maken met leeftijd of functie. Er zijn mensen met jaren werkervaring en hoge posities die moeite hebben hun emoties te beheersen. Tegelijkertijd zijn er jonge werknemers die juist emotioneel veel stabieler zijn. Maar wat betekent emotioneel onvolwassen zijn eigenlijk, en waarom kan dit zo’n groot probleem vormen op de werkvloer? Laten we dit samen verder uitdiepen, HEALMates.

Wat is emotionele onvolwassenheid?

Volgens Daniel Goleman, een Amerikaanse psycholoog en grondlegger van de theorie over Emotional Intelligence (EQ), omvat emotionele intelligentie het vermogen om eigen emoties te herkennen, deze te reguleren, emoties van anderen te begrijpen en gezonde relaties op te bouwen. Wanneer deze vaardigheden onvoldoende ontwikkeld zijn, vertoont iemand eerder emotioneel onvolwassen gedrag. Op de werkvloer kunnen de effecten zich als een kettingreactie verspreiden.

Simpel gezegd is emotionele onvolwassenheid een toestand waarin iemand nog niet in staat is emoties op een gezonde manier te herkennen, te beheersen en te uiten, vooral in stressvolle situaties. Emoties kunnen snel escaleren, mensen reageren overdreven defensief, schuiven de schuld af op anderen of trekken zich juist extreem terug.

De impact van emotionele onvolwassenheid op de werkvloer

Wanneer emotionele volwassenheid ontbreekt, blijft de impact niet beperkt tot iemands persoonlijke gevoelens. De manier waarop iemand zich gedraagt, communiceert en omgaat met druk op het werk verandert merkbaar. Zonder dat het direct wordt opgemerkt, kan dit invloed hebben op teamdynamiek, werkkwaliteit en de algehele gezondheid van de werkomgeving. Hieronder enkele gevolgen van emotionele onvolwassenheid op de werkvloer.

1. Moeite met samenwerken

Emotioneel onvolwassen mensen zien meningsverschillen vaak als persoonlijke aanvallen. Discussies veranderen daardoor snel in conflicten, samenwerking wordt gespannen en teamwork voelt uitputtend aan.

2. Snel gekwetst en defensief

Feedback wordt opgevat als kritiek, en kritiek als een persoonlijke vernedering. In plaats van te leren en te groeien, is iemand vooral bezig het eigen ego te beschermen. Op de lange termijn belemmert dit ontwikkeling en vermindert het de kwaliteit van de werkprestaties.

3. Beslissingen worden vooral emotioneel genomen

Wanneer emoties niet goed worden gereguleerd, zijn beslissingen vaak gebaseerd op boosheid, angst of trots. Dit kan nadelige gevolgen hebben voor zowel het team als de organisatie.

4. Een ongezonde werkomgeving

Eén emotioneel onvolwassen persoon kan de sfeer van een hele afdeling beïnvloeden. Drama, silent treatment, roddels of emotionele uitbarstingen maken de werkvloer psychologisch onveilig, terwijl juist dat gevoel van veiligheid essentieel is voor productiviteit en innovatie.

5. Beperkte loopbaangroei

Technische vaardigheden kunnen iemand aan een baan helpen, maar emotionele volwassenheid bepaalt vaak hoe lang iemand kan blijven en hoe ver diegene kan doorgroeien. Veel mensen lopen promoties mis of verliezen vertrouwen, niet omdat ze onbekwaam zijn, maar omdat samenwerken met hen als lastig wordt ervaren.

Waarom merken veel mensen dit niet op?

Helaas wordt emotionele onvolwassenheid vaak gezien als een ‘aangeboren karaktertrek’ en daardoor genormaliseerd. Boosheid wordt bestempeld als daadkracht, emotionele uitbarstingen als passie en defensief gedrag als perfectionisme. Zonder het te beseffen putten deze patronen mentale energie uit en beschadigen ze werkrelaties.

Het goede nieuws, HEALMates, is dat emotionele volwassenheid geen aangeboren eigenschap is. Het is een vaardigheid die je kunt leren en ontwikkelen. Denk bijvoorbeeld aan:

• het herkennen van emotionele triggers,
• het oefenen van zelfreflectie,
• het ontwikkelen van empathie,
• en het leren ontvangen van feedback zonder defensieve houding.

In een professionele context kunnen ondersteuning zoals counseling, coaching of loopbaanbegeleiding helpen om emotionele patronen op de werkvloer beter te begrijpen.

Emotioneel volwassen zijn betekent niet dat je emoties onderdrukt, maar dat je ze bewust kunt reguleren. Uiteindelijk gaat echte professionaliteit niet alleen over wat we doen, maar vooral over hoe we ons gedragen en samenwerken met anderen. (RIW)