Tegenwoordig komen er in Indonesië veel gevallen van mentale gezondheidsproblemen voor, waardoor er veel aandacht nodig is om deze te voorkomen of te verhelpen.

Volgens het verslag van de Nationale Mentale Gezondheidsenquête onder Indonesische jongeren (I-NAMHS) zijn er 15 miljoen mensen tussen 10 en 17 jaar gediagnosticeerd met mentale gezondheidsproblemen. De diagnose is gebaseerd op de Indonesische standaard, namelijk de Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders Vijfde Editie (DSM-5). Daaruit blijkt dat er 3,7% angststoornissen zijn vastgesteld, gevolgd door 1,0% ernstige depressie, 0,9% gedragsstoornissen, 0,5% posttraumatische stressstoornis en 0,5% aandachtsstoornis met hyperactiviteit.

In de islam zijn er verschillende vormen van dagelijkse aanbidding, zowel verplichte als soennah. Deze brengen vele voordelen voor de dienaar, waaronder mentale gezondheid.

Er is zelfs veel wereldwijd onderzoek dat aantoont dat alle geboden van Allah heilzaam zijn voor Zijn dienaren — één daarvan is dhikr.

Dhikr is de praktijk van het herinneren en prijzen van Allah, uitgevoerd in oneven aantallen herhalingen. Dhikr kan individueel of in groepsverband worden uitgevoerd, en vaak gepaard gaan met lichte bewegingen of meditatie. Het doel van dhikr is om dichter tot Allah te komen en de band tussen dienaar en Schepper te versterken ( Hablumminallah ).

Dhikr speelt een belangrijke rol in de religieuze praktijk van moslims en wordt vaak beschouwd als een manier om de geest te kalmeren, innerlijke rust te bereiken en zich bewust te zijn van Allah’s aanwezigheid in het dagelijks leven. Het kan dus helpen om mentale gezondheidsproblemen te voorkomen en te verminderen.

Dhikr kan op vele momenten worden verricht, zoals tijdens het reizen, voor het slapen gaan, tijdens het mijmeren of zelfs in momenten van paniek — met als doel om beloningen te verkrijgen, hulp van Allah te ontvangen en de waarden van het geloof in het hart te versterken. Het helpt bij de genezing van mentale stoornissen en bevordert de mentale gezondheid. Een persoon kan gevoelens van zelfvertrouwen, kracht, rust en vrede ervaren als hij Allah, de Verhevene, voortdurend herinnert door Zijn Namen met tong en hart te reciteren (Aini, 2022).

Dhikr is zowel een vorm van aanbidding als een therapeutisch middel dat bedoeld is om mentale gezondheidsproblemen te voorkomen of te genezen bij degenen die eraan lijden. Het doel van deze vorm van aanbidding is om het geloof te versterken en lichaam en ziel tot rust te brengen, zodat men zijn innerlijke potentieel en religieuze natuur kan optimaliseren door de waarden van de Koran en de Soennah in zichzelf te integreren. Deze praktijk kan het leven in harmonie, balans en in overeenstemming met de religieuze leer brengen (Rajab, 2021).

De Koran, soera Ar-Ra’d vers 28, leert dat gelovigen een bijzondere beloning van Allah ontvangen — namelijk innerlijke rust.

.للاِر ْكِذ ِبْم ُهُ بْوُلُقُّن ِٕى َمْط َتَواْوُنَمٰاَن ْي ِذَّلا بْوُلُق ْلاُّن ِٕى َمْط َتِ هّٰللاِر ْكِذ ِبََل َاۗ ِهAl-ladziina aamanuu watathma-innu quluubuhum bidzikrillahi alaa bidzikrillahi tathma-innul quluub(u)Betekenis : “(Zij zijn) degenen die geloven en wier harten rust vinden in het gedenken van Allah. Weet dat door het gedenken van Allah de harten tot rust komen.” (QS. Ar-Ra’d: 28)

Hieronder enkele korte dhikr die kunnen worden gereciteerd tijdens het reizen of in vrije tijd.

سُبْحَانَ ٱللَّٰهِ, Subhanallah “Heilig is Allah”

اَلْحَمْدُ للَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ, Alhamdulillah “Alle lof zij Allah”

اَللّهُ اَكْبَرُ, Allahu Akbar “Allah is de Grootste”

لَا إِلَهَ إِلاَّ الله La ilaha illallah “Er is geen god behalve Allah”

اَسْتَغْفِرُ اَللّهَ, Astaghfirullah “Ik vraag Allah om vergeving”