Kan BPJS Gezondheid een steunpilaar worden voor de mentale gezondheid van de Indonesische bevolking? Dit artikel is geschreven ter nagedachtenis aan onze broer en collega, wijlen Indrawan Nurdin, die terugkeerde naar de genade van Allah Subhanahu Wa Ta’ala terwijl hij ons hielp dit enquêteproject uit te voeren. Moge deze inspanning zegen en beloning brengen voor hem, in de ogen van Allah. Aamiin ya Rabb.

Hallo HEALMates..! Hoe gaat het? Hartelijke groeten uit Amsterdam. Wij, het team van HEALSahabatJiwa in Amsterdam, sturen onze beste wensen aan alle HEALMates in Indonesië en over de hele wereld.

Als we het hebben over sociale voorzieningen, vooral over gezondheidszorg, dan is Nederland een van de meest geavanceerde landen op dit gebied. Hier betalen we voor een zorgverzekering, levensverzekering en werkzekerheid, die we kunnen verkrijgen via de overheid of particuliere verzekeraars. De premie voor de zorgverzekering varieert meestal tussen 100 en 250 euro per maand, afhankelijk van het gekozen pakket. Als je inkomen laag is, wordt een deel van de premie gesubsidieerd door de overheid via een belastingteruggave genaamd zorgtoeslag, wat betekent “inkomensaanvulling” die gebruikt kan worden voor gezondheidszorg.

Hoe zit dat in Indonesië, vooral op het gebied van geestelijke gezondheidszorg? Vanuit deze nieuwsgierigheid heeft het HEALSahabatJiwa-team in Amsterdam, met hulp van het team in Indonesië, in juli–augustus 2025 een enquête gelanceerd met het thema “BPJS X Geestelijke Gezondheidszorg”. Hieronder delen we de vragen uit de enquête die we via sociale media hebben verspreid, samen met de antwoorden van 250 respondenten die hebben deelgenomen. Let’s go!

De eerste vraag die we stelden was: “Wat was de klacht die u ertoe bracht een psycholoog of psychiater te bezoeken voor counseling?” Respondenten konden meerdere symptomen kiezen: (1) Angstaanval, (2) Slaapproblemen, (3) Depressie, (4) Bipolaire stoornis, (5) ADHD, (6) Schizofrenie, (7) OCD, (8) PTSD. De top 2 antwoorden waren (3) Depressie – 31% en (1) Angstaanval – 29%. We hopen dat wij als Indonesisch volk, bekend om onze vriendelijkheid en empathie, na het zien van deze resultaten beseffen dat er in onze omgeving ongeveer 30% mensen met depressie en 29% met terugkerende angstaanvallen kunnen zijn.

Met betrekking tot de BPJS-faciliteit voor mensen met psychische klachten, stelden we de volgende vraag: “Hoe lang probeerde u zelf met uw klachten om te gaan voordat u via BPJS een psycholoog of psychiater bezocht?” 44,8% antwoordde meer dan één jaar, 28% één jaar, en 19,2% ongeveer één maand. Dat laatste vinden wij zeer positief, want het vroegtijdig herkennen en behandelen van mentale problemen is erg belangrijk.

Daarna wilden we weten of HEALMates bepaalde criteria hadden bij het kiezen van een psycholoog of psychiater via BPJS. Op de vraag over tevredenheid met de BPJS-dienstverleners gaven de meeste van de 250 respondenten een score van 3 (40,8%) of 4 (32,8%), wat betekent dat de meerderheid zich redelijk tot zeer tevreden voelde over hun psycholoog of psychiater via BPJS. Ongeveer een vijfde gaf een score van 2, wat duidt op matige tevredenheid, terwijl slechts 7,2% een score van 1 gaf, wat betekent dat ze zeer ontevreden waren.

Voor het volledige rapport kunnen HEALMates de enquête downloaden via Survey Report.pdf.

Wij concluderen dat, dankzij de BPJS-dienst, het Indonesische volk gelukkig toegang heeft tot betaalbare psychiatrische en psychologische zorg. Hopelijk zullen deze cijfers in de toekomst verder verbeteren en zal het aantal mensen met mentale gezondheidsproblemen afnemen. En het belangrijkste, HEALMates: wees jezelf, hoe zwaar het leven ook voelt, wees dankbaar en leef gelukkig… Tot de volgende enquête! (DIV)