De afgelopen tijd zijn veel mensen opnieuw gaan zoeken naar informatie over nierkanker, vooral na het nieuws over het overlijden van zanger Vidi Aldiano op 7 maart 2026. Vidi stond bekend als een energiek, vrolijk en actief persoon. Toch was hij ook open over zijn strijd tegen kanker.

Zijn verhaal liet veel mensen beseffen dat kanker iedereen kan treffen, zelfs mensen die er van buiten gezond en sterk uitzien. Maar wat is nierkanker eigenlijk? Waarom kan deze ziekte ontstaan, en welke signalen moeten we in de gaten houden?

Laten we het samen beter begrijpen, HEALMates.

Wat is nierkanker?

Volgens clevelandclinic.org is nierkanker, in medische termen renal cancer, een aandoening waarbij abnormale cellen zich ongecontroleerd vermenigvuldigen in de nieren en uiteindelijk een tumor vormen.

De nieren zijn belangrijke organen in ons lichaam, HEALMates. We hebben er twee, die zich achter in ons lichaam bevinden, aan weerszijden van de wervelkolom en net onder de ribben.

De functie van de nieren is ontzettend belangrijk. Ze helpen namelijk om:

• het bloed te filteren,
• de vochtbalans in het lichaam te regelen,
• afvalstoffen via urine af te voeren.

Wanneer cellen in de nieren genetische veranderingen of mutaties ondergaan, kunnen ze veranderen in kankercellen die blijven groeien en tumoren vormen.

Net als bij andere soorten kanker geldt dat nierkanker die vroeg wordt ontdekt meestal beter te behandelen is. Hoe eerder de ziekte wordt vastgesteld en behandeld, hoe groter de kans op herstel. Toch hangt het succes van de behandeling ook af van verschillende factoren, zoals het type kanker, de leeftijd van de patiënt, de algemene gezondheid en hoe het lichaam op de behandeling reageert.

Soorten nierkanker

De meest voorkomende vorm van nierkanker is renal cell carcinoma (RCC). Maar hoewel ze allemaal in de nieren ontstaan, bestaan er verschillende soorten nierkanker.

Hier zijn enkele van de meest voorkomende types die HEALMates moeten kennen.

1. Renal Cell Carcinoma (RCC)

Volgens kidney.org is dit de meest voorkomende vorm van nierkanker. Ongeveer 85% van alle gevallen valt onder deze categorie.

Deze kanker ontstaat in de cellen die de kleine buisjes in de nieren bekleden. RCC heeft verschillende subtypes, waaronder:

• clear cell renal carcinoma,
• papillary renal cell carcinoma,
• non-clear cell renal carcinoma.

Deze kanker kan zich ontwikkelen in één nier of in beide nieren.

2. Transitional Cell Carcinoma

Dit type kanker ontstaat meestal op de plek waar de ureter met de nier verbonden is. De ureter is het kanaal dat urine van de nieren naar de blaas transporteert.

In sommige gevallen kan deze kanker ook beginnen in de ureter of de blaas. Ongeveer 6 tot 7% van de nierkankergevallen behoort tot dit type.

3. Renale Sarcoom

Renale sarcoom begint in het bindweefsel van de nier. Dit type is vrij zeldzaam en maakt ongeveer 1% van de nierkankergevallen uit.

4. Wilms-tumor

Dit type komt meestal voor bij kinderen en vertegenwoordigt ongeveer 5% van de gevallen van nierkanker.

Symptomen van nierkanker om op te letten

Een van de redenen waarom nierkanker soms laat wordt ontdekt, is dat de symptomen in het begin niet altijd duidelijk zijn. Veel mensen merken pas iets wanneer de ziekte zich verder ontwikkelt.

Enkele mogelijke symptomen zijn:

• bloed in de urine,
• pijn in de rug of zijkant van het lichaam,
• een zwelling of massa aan de zijkant van het lichaam,
• terugkerende koorts,
• vermoeidheid,
• verlies van eetlust,
• onverklaarbaar gewichtsverlies.

HEALMates, als je bijvoorbeeld aanhoudende pijn in je zij of bloed in je urine opmerkt, is het belangrijk om zo snel mogelijk een arts te raadplegen. Hoe eerder een ziekte wordt ontdekt, hoe groter de kans op succesvolle behandeling.

Waarom kan nierkanker ontstaan?

Nierkanker ontstaat wanneer gezonde cellen genetische mutaties ondergaan. Door deze veranderingen kunnen cellen ongecontroleerd blijven groeien en tumoren vormen.

In veel gevallen is de exacte oorzaak niet bekend. Wel zijn er verschillende risicofactoren die de kans op nierkanker kunnen vergroten, zoals:

• Leeftijd

Nierkanker komt vaker voor bij mensen tussen 65 en 74 jaar.

• Familiegeschiedenis

Als er in de familie nierkanker voorkomt, kan het risico hoger zijn.

• Hoge bloeddruk

Langdurige hoge bloeddruk kan de nieren beschadigen.

• Obesitas

Een BMI boven de 30 verhoogt het risico op nierkanker.

• Roken

Roken verhoogt het risico op renal cell carcinoma.

• Langdurige dialyse

Mensen die lange tijd dialyse ondergaan, hebben ook een verhoogd risico.

Mogelijke complicaties

Als nierkanker niet goed wordt behandeld, kan het verschillende ernstige complicaties veroorzaken. Een daarvan is nierfalen, waarbij de nieren hun functie om bloed te filteren en afvalstoffen te verwijderen niet meer goed kunnen uitvoeren.

Daarnaast kan de patiënt steeds hevigere pijn ervaren wanneer de tumor groeit of druk uitoefent op omliggende weefsels.

In sommige gevallen kunnen kankercellen zich zelfs verspreiden naar andere delen van het lichaam. Dit wordt metastase genoemd. De kanker kan zich dan verspreiden naar belangrijke organen zoals botten, lever en longen, wat de behandeling complexer maakt en intensievere medische zorg vereist.

Hoe stellen artsen nierkanker vast?

Om nierkanker vast te stellen, voeren artsen meestal verschillende onderzoeken uit, zoals:

• Bloedonderzoek

Om de nierfunctie en veranderingen in bloedcellen te controleren.

• Beeldvormende onderzoeken

Zoals CT-scan, MRI en echografie, die kunnen helpen om tumoren in de nieren te detecteren.

• Biopsie

Bij deze procedure neemt de arts een klein stukje nierweefsel om in het laboratorium te onderzoeken.

Als de resultaten kanker aantonen, wordt de patiënt meestal doorverwezen naar een oncologisch specialist om een behandelplan op te stellen.

Stadia van nierkanker

Over het algemeen wordt nierkanker ingedeeld in vier stadia, afhankelijk van hoe ver de kanker zich heeft verspreid.

• Stadium 1

De tumor bevindt zich alleen in de nier en is ongeveer 7 cm of kleiner.

• Stadium 2

De tumor is groter, maar heeft zich nog niet buiten de nier verspreid.

• Stadium 3

De kanker heeft zich verspreid naar grote bloedvaten, de bijnieren of omliggende weefsels.

• Stadium 4

De kanker heeft zich verspreid naar andere organen zoals longen, botten of lever.

Behandeling van nierkanker

De behandeling van nierkanker hangt meestal af van het stadium van de ziekte. Er zijn verschillende behandelmogelijkheden, zoals actieve monitoring, chirurgie, ablatie-therapie (het vernietigen van kankercellen met hitte of kou), immunotherapie en gerichte therapieën.

In sommige gevallen kan een oncoloog ook meerdere behandelingen combineren om betere resultaten te bereiken.

Een benadering die soms wordt gebruikt is active surveillance. Dit wordt meestal gekozen wanneer de tumor klein is of wanneer kanker wordt ontdekt via onderzoek, maar nog geen symptomen veroorzaakt. In dit geval wordt de patiënt regelmatig gecontroleerd met testen om veranderingen te volgen.

De meest voorkomende behandeling is chirurgie, waarbij een deel of de hele nier wordt verwijderd.

Er zijn twee belangrijke soorten operaties:

• Partial nephrectomy

Alleen het deel van de nier dat de tumor bevat wordt verwijderd, zodat het gezonde deel behouden blijft.

• Radical nephrectomy

De hele nier en een deel van het omliggende weefsel worden verwijderd. Soms worden ook nabijgelegen lymfeklieren verwijderd. De overgebleven nier kan meestal de belangrijkste functies blijven uitvoeren.

Naast chirurgie kan ook ablatie-therapie worden toegepast. Hierbij worden kankercellen vernietigd met extreme kou of hitte.

Een voorbeeld is cryoablation, waarbij kankercellen worden bevroren met koud gas dat via een dunne naald in de nier wordt gebracht. Een andere techniek is radiofrequency ablation, waarbij elektrische stroom wordt gebruikt om kankercellen te vernietigen.

Andere behandelingen zijn immunotherapie, die het immuunsysteem helpt kankercellen beter te herkennen en te bestrijden, en gerichte therapieën, die de groei van kanker blokkeren.

In bepaalde gevallen kan ook radiotherapie worden gebruikt, bijvoorbeeld wanneer een operatie niet mogelijk is of om pijn te verlichten.

De hersteltijd na behandeling kan per persoon verschillen en hangt af van het type therapie. Na een operatie om een nier te verwijderen kan het bijvoorbeeld enkele weken duren voordat iemand volledig hersteld is. De oncoloog zal meestal uitleggen wat de patiënt tijdens het herstel kan verwachten.

De strijd tegen kanker is natuurlijk niet eenvoudig, HEALMates. Een diagnose kan plotseling komen en gevoelens van angst, onzekerheid of verdriet veroorzaken. Toch slagen veel patiënten erin om na behandeling hun leven weer goed op te pakken.

Programma’s zoals kankerrevalidatie en palliatieve zorg kunnen helpen bij het verminderen van symptomen, het omgaan met pijn en het verbeteren van de kwaliteit van leven.

Verhalen van mensen die kanker hebben meegemaakt herinneren ons eraan hoe waardevol gezondheid is. Daarom is het belangrijk om goed voor ons lichaam te zorgen, HEALMates. (RIW)