Elke Ramadan is er één agenda die bijna altijd verschijnt in onze sociale kalender, HEALMates: samen iftar doen of kortweg “bukber”, samen het vasten verbreken. Of het nu met familie is, schoolvrienden, collega’s, een community, of zelfs vrienden die je al lang niet meer hebt gezien.

De uitnodiging komt meestal met een simpele zin: “Zullen we samen iftar doen?”
Interessant genoeg voelt samen iftar doen vaak als meer dan alleen eten na een dag vasten. Er hangt een warme sfeer, vol nostalgie, gelach en soms ook diepere gesprekken aan tafel. Voor veel mensen is dit moment zelfs een van de meest herkenbare sociale tradities tijdens Ramadan.

Maar wist je, HEALMates, sinds wanneer deze traditie eigenlijk bestaat? En waarom voelt ze zo belangrijk in het sociale leven van veel mensen? Laten we samen eens kijken naar de cultuur achter samen iftar doen.

Van een Eenvoudige Iftar naar een Sociale Traditie

Binnen de islamitische traditie wordt het verbreken van het vasten, bekend als iftar, al vanaf het begin aangemoedigd om samen te doen. In veel overleveringen wordt verteld dat de profeet Mohammed (vrede zij met hem) vaak samen met familie, vrienden of mensen in nood het vasten verbrak. Zelfs het geven van voedsel aan iemand die vast, wordt gezien als een zeer waardevolle daad.

In de vroege periode van de islam was iftar meestal heel eenvoudig. Dadels, water of een kleine maaltijd waren al voldoende om het vasten te beëindigen. Maar het belangrijkste was niet het eten zelf, het ging om de verbondenheid die ontstond wanneer mensen samen aten.

Die geest van samen zijn werd uiteindelijk de basis voor de traditie van samen iftar doen zoals we die vandaag kennen. De islamhistoricus Dr. Hamidulloh legt uit dat de Profeet het moment van iftar niet alleen zag als het einde van het vasten, maar ook als een manier om sociale solidariteit binnen de gemeenschap te versterken.

Dit sluit aan bij een bekende hadith overgeleverd door Tirmidzi:

“Wie iemand die vast te eten geeft, krijgt een beloning gelijk aan die van degene die vast, zonder dat de beloning van de vastende persoon vermindert.” (HR. Tirmidzi)

Deze hadith laat zien dat het voeden van iemand die vast een zeer aanbevolen daad is, niet alleen omdat het zorg en saamhorigheid versterkt, maar ook omdat het grote spirituele beloningen met zich meebrengt.

Wanneer Traditie Lokale Cultuur Ontmoet

Door de jaren heen ontwikkelde de praktijk van samen iftar zich verder in verschillende delen van de wereld.

In het Midden-Oosten komen grote families vaak samen rond een lange tafel wanneer de oproep tot het avondgebed klinkt. In Turkije is het gebruikelijk om samen in een feestelijke sfeer in openbare ruimtes te eten. In veel landen in Zuid-Azië wordt iftar juist een moment om voedsel te delen met buren en de gemeenschap.

Dat laat zien dat iftar al lang niet alleen wordt gezien als een persoonlijke daad tussen mens en God. Het is ook een sociaal moment dat relaties tussen mensen versterkt.

Wanneer Traditie en Lokale Cultuur Samenkomen

In Indonesië heeft de traditie van samen iftar doen zich ontwikkeld tot iets heel eigens. Voor veel mensen voelt Ramadan zelfs niet compleet zonder deze agenda.

Wat interessant is, is dat samen iftar doen vaak verschillende sociale kringen samenbrengt. Er is samen iftar doen met familie, met schoolvrienden, met alumni, met collega’s, en zelfs met hobbygroepen.

Elke groep brengt een andere sfeer mee.

samen iftar doen met familie voelt meestal intiem en gevuld met dagelijkse verhalen. Met schoolvrienden draait het vaak om nostalgie en herinneringen aan vroeger. Met collega’s kan het juist een ontspannen moment zijn dat buiten Ramadan zelden voorkomt.

Langzaam is deze traditie een belangrijk onderdeel geworden van de sociale identiteit van Indonesië tijdens Ramadan. Het is niet alleen een religieuze activiteit, maar ook een moment om relaties te versterken die in het dagelijks leven misschien wat minder aandacht krijgen.

Een Moment om Verbinding te Herstellen

Een van de mooiste dingen van samen iftar doen is dat het mensen weer bij elkaar kan brengen.

Het komt vaak voor dat mensen die elkaar jaren niet hebben gezien uiteindelijk weer samenkomen dankzij een simpele uitnodiging: “Kom, laten we samen iftar doen!”

Ramadan lijkt zo een bijzonder moment te worden om opnieuw contact te maken en relaties te herstellen. Daarom gaat samen iftar doen niet alleen over eten. Het gaat ook over menselijke verbinding opnieuw laten groeien.

Een Moment van Delen en Empathie

Naast een sociaal moment is samen iftar doen ook vaak een moment om te delen. Veel gemeenschappen organiseren iftar met weeshuizen, kinderen zonder ouders, of mensen die hulp nodig hebben. Het delen van voedsel tijdens Ramadan wordt zo een eenvoudige manier om empathie en solidariteit te versterken.

In deze context wordt samen iftar doen meer dan een sociale bijeenkomst. Het wordt een echte uitdrukking van de waarden van Ramadan: zorg voor elkaar, samen zijn en dankbaarheid.

Wanneer iemand eten voorbereidt voor mensen die vasten, zit daar een diepere boodschap achter dan alleen het delen van een maaltijd. Het is ook een manier om ervoor te zorgen dat de vreugde van Ramadan samen kan worden ervaren.

Ramadan, Spiritualiteit en Verbondenheid

Ramadan is inderdaad een maand vol spirituele reflectie, HEALMates. Daarom dragen veel tradities van deze maand ook een diepe betekenis. Een daarvan is de traditie van samen iftar doen.

Deze traditie geeft ons de kans om twee dingen tegelijk te ervaren: een gevoel van verbondenheid met God én een gevoel van verbondenheid met andere mensen. En misschien is dat wel een van de mooiste aspecten van Ramadan.

Dus, HEALMates…
“Hoe vaak hebben jullie deze Ramadan al samen iftar gedaan?” (RIW)