In de afgelopen decennia werd creativiteit vaak gezien als iets onbelangrijks of zelfs overbodigs. Toch laat steeds meer bewijs zien dat creativiteit juist een grote rol speelt in het behouden van onze mentale gezondheid en in hoe we met stress omgaan. Of het nu gaat om schilderen, tekenen, beeldhouwen, koken, breien, naaien, schrijven, zingen, muziek maken of dansen, al deze vormen kunnen leiden tot creaties die helend werken. Laten we dit samen verder verkennen, HEALMates.
Wat is creative coping en hoe werkt het?
Creative coping is een manier om stress en angst te reguleren via creatieve activiteiten. De focus ligt niet op het eindresultaat, maar op het proces van het uiten van gevoelens die moeilijk onder woorden te brengen zijn. Wanneer we krabbelen op papier, vrij schrijven, een gitaar bespelen of een collage maken, kunnen lichaam en geest in een rustigere en meer aanwezige staat komen.
Vanuit psychologisch perspectief helpt het creatieve proces om emoties als het ware van binnen in ons hoofd naar buiten te verplaatsen. Psycholoog James Pennebaker stelt dat expressive writing, het uiten van emoties en ervaringen via schrijven, kan helpen om stress te verminderen, emotionele helderheid te vergroten en zelfs een positief effect te hebben op de fysieke gezondheid. Met andere woorden: wanneer emoties een uitlaatklep krijgen, hopen ze zich niet langer op en drukken ze ons niet van binnenuit.
Creative coping geeft ook een gevoel van controle. Te midden van allerlei problemen en emotionele reacties die soms overweldigend kunnen zijn, kan zelfs een kleine creatieve activiteit al helpen om dat gevoel van grip te herstellen.
Vormen van creative coping die je kunt proberen
Creative coping hoeft helemaal niet esthetisch of ‘artistiek’ te zijn, HEALMates. Je hebt er geen speciaal talent voor nodig. Iedereen kan het proberen en aanpassen aan het eigen dagelijks leven.
Vrij schrijven (journaling) is een van de makkelijkste vormen van creative coping. Het hoeft niet netjes of poëtisch te zijn, schrijf gewoon alles op wat in je hoofd zit, zonder filter en zonder jezelf tegen te houden. Veel mensen merken dat hun gedachten lichter aanvoelen zodra die mentale chaos eenmaal op papier staat.
Tekenen of schilderen kan ook een veilige manier zijn om gevoelens te uiten. Kleuren, lijnen en vormen drukken vaak emoties uit die lastig in woorden te vatten zijn. Zelfs abstracte krabbels kunnen al rustgevend werken. Er is geen goed of fout.
Voor wie meer houdt van geluid en beweging, kunnen muziek maken, zingen of dansen in je eigen kamer helpen om spanning los te laten. Ritme helpt het lichaam om vastzittende angstenergie kwijt te raken. Andere creatieve activiteiten, zoals breien, handwerk maken, mindful koken of fotografie, kunnen eveneens een kalmerende vorm van creative coping zijn. De sleutel, HEALMates, is: doe het zonder verwachtingen. Creative coping draait niet om productiviteit, maar om emotionele eerlijkheid.
Van angst naar creatie, van creatie naar herstel
We vergeten vaak dat angst niet altijd “gestopt” hoeft te worden. Soms wil ze gewoon gehoord worden. Creative coping biedt een alternatieve taal voor emoties, een taal die niet oordeelt, niet dwingt en niet haastig naar oplossingen zoekt.
Wanneer angst wordt omgezet in creatie, leren we emoties te zien als iets wat bewerkt en gevormd kan worden, in plaats van iets om bang voor te zijn. Langzaam verandert ook de relatie met onszelf. We worden zachter, gevoeliger en eerlijker over wat we echt voelen.
Creative coping is geen vervanging voor professionele hulp wanneer angst zwaar en aanhoudend is, HEALMates. Maar het kan wel een eenvoudige en toegankelijke manier zijn om emoties te ontladen wanneer het even niet goed gaat. Uiteindelijk is het meest helende werk niet datgene wat er voor anderen het mooist uitziet, maar wat het meest eerlijk is tegenover onze eigen gevoelens.
Zou jij het willen proberen? (RIW)
