Hallo HEALMates, Miss Kepo is weer terug! Zoals altijd ben ik nieuwsgierig naar van alles en nog wat. Deze keer viel mijn oog op een bijzonder schilderij van een geweldige Indonesische kunstenaar. Het werk draagt de titel An Angel with Clowns en is gemaakt door Heri Dono.

In de wereld van de beeldende kunst is de naam Heri Dono voor velen geen onbekende meer, toch HEALMates? Hij behoort tot de meest prominente hedendaagse kunstenaars van Indonesië en is regelmatig te zien op internationale tentoonstellingen. Heri Dono beperkt zich niet tot schilderkunst alleen. Hij maakt ook sculpturen, wayang-poppen en installatiekunst. Geen wonder dus dat hij zichzelf graag een “alleskunner” of allround kunstenaar noemt.

Van de vele werken die Heri Dono heeft gecreëerd, trok juist An Angel with Clowns mijn aandacht. Wie dit schilderij bekijkt, zal ongetwijfeld even blijven hangen met vragen. Want voor dit werk voelt het alsof we een absurd toneel betreden, een plek waar engelen, clowns en vreemde wezens samenleven in één ruimte die tegelijkertijd luidruchtig én stil aanvoelt.

Dit werk van Heri Dono biedt geen rustgevende schoonheid. Integendeel, het daagt onze gedachten uit en nodigt ons uit om het bestaan van deze wereld te bevragen. “Wie is hier eigenlijk nog bij zinnen?” Dat lijkt de onderliggende vraag.

Het idee van een engel die wordt verdrongen door een wereld van clowns

Wanneer we het over ideeën en betekenissen hebben, kan één schilderij natuurlijk op verschillende manieren worden geïnterpreteerd, HEALMates. Op het eerste gezicht zien we een ongewone compositie. Een gevleugelde vrouwelijke figuur, die we kunnen lezen als een engel, zit rustig op een oranje bank. Haar gezicht is zacht, haar blik naar beneden gericht, alsof ze zich bewust terugtrekt uit de chaos om haar heen.

Die rust staat echter in scherp contrast met de clowns en groteske figuren die haar omringen: grote gezichten met overdreven glimlachen, uitpuilende ogen, uitgestoken tongen, mechanische lichamen en theatrale, bijna intimiderende gebaren.

Deze scène voelt als een weerspiegeling van de innerlijke wereld van de moderne mens: het verlangen om intact en stil te blijven, midden in een wereld die voortdurend lawaaierig, veeleisend en vaak absurd is.

In het universum van Heri Dono zijn clowns geen figuren van vermaak, maar metaforen. De clowns in dit schilderij ogen agressief, overdreven en zelfs dreigend. Hun glimlach is niet vriendelijk, maar eerder cynisch. Is dit een visuele kritiek op macht? Of een aanklacht tegen sociale hypocrisie en publieke spektakels die steeds vaker hun empathie verliezen? Het antwoord blijft open, maar één ding is zeker: in het echte leven herkennen we die lege glimlach maar al te goed.

De engel daarentegen wordt niet heroïsch afgebeeld. Ze zit stil, alleen en kwetsbaar. Haar vleugels zijn aanwezig, maar worden niet gebruikt. Dit kan gelezen worden als een symbool voor menselijke waarden, geweten, empathie en moreel bewustzijn, die nog steeds bestaan, maar steeds verder naar de marge worden geduwd.

Een scherp contrast met de clowns die haar omringen, nietwaar HEALMates? Door dit contrast lijkt An Angel with Clowns ons één centrale vraag te stellen: heeft het goede nog ruimte om rechtop te blijven staan in een wereld vol schijn en onechtheid?

Een schilderij dat niet wil sussen

Visueel toont dit werk de sterke signatuur van Heri Dono. Hij wordt vaak omschreven als een surrealistische kunstenaar, maar die term alleen is eigenlijk te beperkt. Zijn werk zit vol politieke satire, sociale kritiek en sterke invloeden uit de Javaanse cultuur, met name uit de wayangtraditie, volkshumor en orale vertelvormen. In plaats van te streven naar realistische illusies, bouwt Heri Dono een allegorische wereld die zowel vertrouwd als dubbelzinnig aanvoelt.

An Angel with Clowns is geen schilderij om vluchtig te bekijken. Het is geen puur esthetisch werk dat bedoeld is om te kalmeren. Integendeel, het roept reflectie op en laat vragen onbeantwoord. De engel redt niemand. De clowns vermaken niemand. Alle figuren bevinden zich in een ambigu bestaan, net als wij, mensen die leven in een tijd vol paradoxen.

De kunstenaar nodigt ons uit tot een dialoog over macht en schijn, alsof de wereld zelf een circus is en wij worden uitgedaagd om daarin onze geestelijke helderheid te behouden. Wat denk jij, HEALMates? Fascinerend, toch, dit werk An Angel with Clowns van Heri Dono? (RIW)