Door: Hanif Eldrian
Ideale Dankbaarheid; Een gedrag dat heel eenvoudig lijkt om uit te spreken, maar in werkelijkheid moeilijk is om in het dagelijks leven toe te passen. Een advies, een waarschuwing en een boodschap die vaak wordt herhaald door velen. Het is inderdaad waar dat een van de belangrijkste sleutels tot een gelukkig en vredig leven ligt in het verdiepen van dankbaarheid in het hart. Toch staat dit vaak haaks op de menselijke natuur, die zelden tevreden is met wat zij heeft. Een gebrek aan dankbaarheid wordt vaak gezien als de belangrijkste tegenkracht wanneer iemand geen geluk ervaart in het leven. Is het werkelijk zo moeilijk om dankbaarheid te ontwikkelen? In wezen kan dankbaarheid een kleine gewoonte zijn die een grote invloed heeft op ons leven. Zelfs vanuit dankbaarheid voor het leven en de prestaties die we hebben behaald, kan ook onze geestelijke gezondheid positieve effecten ervaren.
Dit wordt bevestigd door dr. Valda Garcia via het platform Klikdokter. Het stressniveau in onszelf zal aanzienlijk afnemen wanneer we een hoge mate van dankbaarheid hebben. Laten we een concreet voorbeeld uit het dagelijks leven nemen. Stel dat u een werknemer bent met een gemiddeld salaris. Hoewel uw inkomen niet hoog is, draagt u geen buitensporige verantwoordelijkheid op het werk. U kunt nog steeds tijd doorbrengen met familie en dierbaren. Wanneer u deze prestaties niet waardeert, zult u uzelf blijven vergelijken met collega’s of leidinggevenden die aanzienlijk meer verdienen. Toch gaat achter hun situatie vaak een harde realiteit schuil: ze hebben weinig tijd voor familie, leven onder constante tijdsdruk en ervaren andere vormen van stress.
Als u uzelf voortdurend vergelijkt met anderen, zult u zich altijd onder druk voelen staan. Dit heeft uiteraard een grote invloed op uw mentale stabiliteit. Wanneer dit aanhoudt, kunnen stress, minderwaardigheidsgevoelens, angststoornissen of zelfs depressie uw geest beïnvloeden. Daarbovenop kunnen negatieve gevoelens zoals wrok en jaloezie tegenover anderen ontstaan. Als dit gebeurt, zal dit ongetwijfeld uw geestelijke gezondheid ernstig verstoren. Oh, voordat u denkt dat dankbaarheid u passief maakt of belemmert in uw groei, heeft u het mis.
Deze verklaring wordt opnieuw ondersteund door dr. Valda Garcia, die uitlegt dat dankbaarheid juist kan helpen om onze persoonlijke vaardigheden te verbeteren. Naast zelfontwikkeling helpt het ons ook om ons beter voor te bereiden op grotere uitdagingen in het leven. Tot op dit punt kunnen we beginnen in te zien hoe krachtig dankbaarheid is voor onze geestelijke gezondheid, nietwaar? De essentie van dankbaarheid ligt niet alleen in tevredenheid over wat we hebben bereikt, maar ook in het erkennen van onze eigen inspanningen om dat te bereiken.
Dit betekent niet dat u geen ambities mag hebben of zich niet verder mag ontwikkelen. Het verschil zit in de intentie en motivatie die ontstaan nadat u eerst dankbaarheid in uzelf hebt gecultiveerd. Er is geen ruimte meer voor jaloezie, afgunst of wrok tegenover andermans successen. U zult rustiger en met meer vertrouwen werken aan zelfverbetering, zonder stress, onzekerheid of overmatig piekeren over de toekomst.
Als u nog moeite heeft om dankbaarheid te ontwikkelen, kan de verklaring van de islamitische psycholoog Dr. Bagus Riyono, MA u helpen. Hij stelt dat de sleutel tot geestelijke gezondheid ligt in het kunnen accepteren van de realiteit en het onderscheid maken tussen werkelijkheid en waarheid. Een van de concrete manieren om de realiteit te aanvaarden is door dankbaar te zijn en negatieve gedachten — zowel van binnenuit als van buitenaf — los te laten. Als we teruggaan naar het eerdere voorbeeld, zal het gebrek aan dankbaarheid leiden tot negatieve gevoelens tegenover anderen. Dit kan echter worden voorkomen door dankbaar te zijn voor alles wat men heeft.
Volgens Dr. Bagus Riyono, MA, dwingt de onzekerheid over de toekomst en de menselijke kwetsbaarheid ons om nooit de hoop te verliezen en altijd een sterke houvast te behouden. Vanuit dit fundament kan men zich blijven ontwikkelen als mens, terwijl men voortdurend dankbaar blijft voor elke groei en prestatie.
Na het lezen van deze uitleg over dankbaarheid en geestelijke gezondheid vraagt u zich misschien af of er wetenschappelijk bewijs bestaat dat dankbaarheid daadwerkelijk de geestelijke gezondheid bevordert. Hoewel er al talloze studies en bewijzen bestaan die deze vraag beantwoorden, zullen we hier twee voorbeelden noemen uit wetenschappelijke tijdschriften. Het eerste komt uit het Jurnal Ilmiah Kesehatan Vol.14, No.1 (2021) van de Onderzoeks- en Dienstverleningsinstelling van de Universitas Muhammadiyah Pekajangan Pekalongan, getiteld “Het Effect van Dankbaarheid op Geestelijke Gezondheid: Een Systematische Review”. Prystia Riana Putri, Artika Nurrahima en Megah Andriany analyseerden zes studies die zij vonden via de databanken ScienceDirect en PubMed. Hun analyse concludeerde dat het vergroten van dankbaarheid positieve emoties versterkt, sociale relaties verbetert en een positieve omgeving creëert. Dit leidt uiteindelijk tot een grotere levensvoldoening voor iedereen die dankbaarheid actief beoefent. Het tweede onderzoek, dat tevens dit artikel afsluit, komt uit het Journal of Islamic and Contemporary Psychology Vol.3, No.1s (2023) van de Faculteit Psychologie van de Islamitische Universiteit van Riau, getiteld “De Effectiviteit van Dankbaarheid bij het Verbeteren van Geestelijke Gezondheid: Een Literatuurstudie”. In dit onderzoek gebruikten Rifka Nur’aini Oktaviani en Qurotul Uyun een vergelijkbare methode als in de vorige studie. Na het analyseren van zes relevante publicaties concludeerden zij dat dankbaarheid effectief is in het verbeteren van geestelijke gezondheid. Als afsluiting van dit artikel nodigen wij alle lezers uit om vanaf nu dankbaarheid in hun hart te cultiveren. Volgens de gegevens uit verschillende onderzoeken en meningen van experts is dankbaarheid een positief gedrag dat tevens een sterke basis vormt voor persoonlijke groei richting een beter leven.
