Auteur: Vania

Geestelijke gezondheidsproblemen zijn tegenwoordig een serieuze zorg in de moderne samenleving. Volgens gegevens van de World Health Organization (WHO) voor de regio Azië-Pacific bedroeg het aantal mensen met psychische stoornissen in Indonesië 9.162.886 gevallen, ofwel ongeveer 3,7% van de bevolking in 2018.

Een geestelijke gezondheidsstoornis is een psychologische toestand waarbij iemands geest en ziel worden verstoord. Dit kan leiden tot stress, angst, depressie en andere psychische aandoeningen.

Verschillende factoren kunnen bijdragen aan het ontstaan van psychische gezondheidsproblemen, waaronder:
● Genetische factoren
● Afwijkingen in de hersenen
● Ervaren van discriminatie en stigma
● Hoofdletsel
● Huiselijk geweld of andere vormen van misbruik
● Een geschiedenis van geweld in de kindertijd
● Het verlies van een dierbare
● Gebruik van giftige stoffen, alcohol of verboden drugs
● Economische of sociale problemen
● Langdurige zware stress
● Gevoelens van eenzaamheid
● Slechte leefomgeving
● Ernstig trauma, zoals oorlog, ernstige ongevallen of criminele daden

Andere risicofactoren die de kans op psychische problemen kunnen vergroten zijn:
● Zwangerschap en bevalling
● Problemen tijdens de ontwikkeling of een ongezonde levensstijl
● Beroepen die veel stress veroorzaken, zoals arts of ondernemer
● Eerdere psychische aandoeningen
● Moeite met het accepteren van mislukkingen

De islam hecht groot belang aan geestelijke gezondheid, zoals vermeld in de Koran en de Hadith.

“(Dat wil zeggen) degenen die geloven en wier harten tot rust komen door het gedenken van Allah. Weet dat alleen door het gedenken van Allah de harten tot rust komen.” (Soera Ar-Ra’d, vers 28)

Het concept van geestelijke gezondheid in de islam is uniek en verschilt van het algemene begrip ervan, maar beide hebben tot doel welzijn van lichaam en ziel te bereiken.

Ibnu Qayyim Al-Jauziyah legt in zijn boek Al-Thibb an-Nabawi uit dat begrip van de ziel prioriteit moet krijgen boven het behandelen van lichamelijke ziekten, omdat een gezonde ziel de sleutel is tot het genezen van het lichaam.

Volgens de islam houdt geestelijke gezondheid verband met geloof en godsvrucht. Religie is de sleutel tot innerlijke rust, omdat de mens van nature door Allah is geschapen met een neiging tot monotheïsme (tauhid).

Het ontkennen van deze natuurlijke neiging is een vorm van afwijking die voortkomt uit persoonlijke of omgevingsinvloeden, wat het hart onrustig maakt.

Dus, hoe gaat de islam om met geestelijke gezondheidsproblemen?

Religieuze therapie

Religieuze psychotherapie heeft tot doel het spirituele aspect van de mens te genezen door hem terug te brengen naar zijn oorspronkelijke natuur: het geloof in de ene God (tauhid). Dit wordt bereikt door het leren en toepassen van de islamitische leer.

De islam biedt richtlijnen over hoe de mens kan leven zonder angst, spanning of depressie. Door gebeden kan men zich weer herinneren aan Allah SWT, wat rust en hoop brengt.

Het uitvoeren van het gebed (shalat) met volledige concentratie brengt rust, kalmte en vrede, zoals ook de profeet Mohammed (vrede zij met hem) deed wanneer hij zich zorgen maakte.

Hudzaifah (RA) zei: “Wanneer de Profeet (vrede zij met hem) zich zorgen maakte over iets, verrichtte hij het gebed.” (HR. Abu Dawud)

Het vasten leert iemand geduldig te zijn in het beheersen van verlangens zoals honger, dorst, woede en andere begeerten. Vasten betekent ook het laten rusten van de maag door niet te veel te eten, wat de lichamelijke gezondheid ten goede komt.

Tijdens het vasten reflecteert men op het lot van mensen die het moeilijker hebben, waardoor empathie en bereidheid om anderen te helpen groeien.

Volgens onderzoek gepubliceerd door de Mental Health Foundation blijkt dat goede daden het gevoel van geluk vergroten en het zelfvertrouwen versterken.

Religieuze psychotherapie door het verrichten van de hadj traint geduld, doorzettingsvermogen en zelfbeheersing, omdat de uitvoering van de hadj vol regels en betekenis zit. Bovendien helpt de hadj om trots en arrogantie te vermijden.

Dhikr (het gedenken van Allah) brengt rust en kalmte in hart en ziel. Door gebed kan een dienaar zijn zorgen uiten aan de Allerhoogste, wat hoop en overgave creëert, en uiteindelijk het hart vredig en optimistisch maakt.

Biologische therapie

Het behouden van de biologische dimensie is in de islam sterk benadrukt, omdat het verband houdt met fysieke en mentale gezondheid. Dit omvat zelfbeheersing en preventie.

Bijvoorbeeld, het vervullen van verlangens op een halal en door de sharia toegestane manier, zoals het huwelijk, en het vermijden van ontucht. Wie nog niet in staat is om te trouwen, wordt aangeraden zijn blik neer te slaan en te vasten.

Ook het bevredigen van honger door halal en gezonde voeding is belangrijk. Vermijd verboden dingen zoals alcohol, drugs, bloed, varkensvlees en andere schadelijke stoffen.

Onderzoek toont aan dat het gebruik van tabak, drugs en alcohol het risico op psychische aandoeningen verhoogt.

Zelfbeheersing is eveneens belangrijk. Overmatig gedrag kan schadelijk zijn voor lichaam en geest. Overeten kan bijvoorbeeld leiden tot obesitas, chronische ziekten en psychische stoornissen.

Het aanleren van goede waarden en gewoonten

Het genezen van psychische problemen vereist zelfbewustzijn en de wil om beter te worden. Zelfbewustzijn houdt verband met het vormen van een gezond karakter en een gezond lichaam. De profeet Mohammed (vrede zij met hem) leerde zijn metgezellen om een veilige ruimte voor zichzelf en anderen te creëren.

De profeet benadrukte hoe belangrijk het is voor een moslim om strijdlust, zelfvertrouwen en vastberadenheid te ontwikkelen. Ook verantwoordelijkheid, moed en het vermogen om een mening te uiten worden sterk aangemoedigd.

Geduld, tevredenheid, het effectief benutten van tijd en regelmatig bewegen zijn eveneens eigenschappen die een moslim moet ontwikkelen.

De islam verbiedt zijn volgelingen niet om medische hulp te zoeken. Integendeel, als de geestelijke gezondheidsproblemen ernstig zijn, wordt aangeraden een psychiater te raadplegen. Dit wordt beschouwd als een vorm van menselijke inspanning (ikhtiar) om beter te worden.

Daarom biedt de islam niet alleen spirituele richtlijnen, maar moedigt zij haar volgelingen ook aan om concrete stappen te nemen in het verzorgen van hun geestelijke gezondheid.