Mensen die lijden aan psychische aandoeningen vertonen niet altijd zichtbare tekenen. Wanneer wijzelf of iemand in onze omgeving hiermee te maken heeft, lijkt het misschien alsof we gewoon door een moeilijke periode gaan. Toch is het niet altijd duidelijk of deze moeilijkheden hebben geleid tot een mentale stoornis — totdat er zichtbare signalen optreden, zoals stress, vermoeidheid, slaapproblemen of andere fysieke symptomen.
Of het nu bij onszelf of bij anderen voorkomt, het belangrijkste is dat we emotionele onrust of mentale problemen met gevoeligheid en empathie benaderen. Iedereen reageert immers anders op problemen. In plaats van ons af te vragen of iemand officieel is gediagnosticeerd, is het beter om ons inlevingsvermogen te gebruiken en een gesprek aan te gaan om ruimte te bieden voor openheid.
Hieronder volgen enkele tips over hoe je op een goede manier een gesprek kunt beginnen over iemands mentale gezondheid:
- Neem de tijd en zorg voor een rustige omgeving Het is belangrijk om een open sfeer te creëren zonder oordeel of onderbrekingen.
- Laat de ander vrijuit praten Geef iemand de ruimte om zijn of haar gevoelens te uiten zonder druk of dwang. Openheid vergt moed en vertrouwen — respecteer dat vertrouwen door geduldig te luisteren.
- Vermijd diagnoses of twijfel aan hun gevoelens Omdat de meesten van ons geen getrainde professionals zijn, is het beter om niet te oordelen of aannames te doen. Wees gewoon een empathische luisteraar om hun last te verlichten en rust te brengen.
- Stel open vragen Gebruik zinnen zoals: “Hoe voel je je op dit moment?” in plaats van “Je lijkt een beetje down, klopt dat?” Blijf neutraal, geef tijd om te antwoorden en vermijd een ondervragende toon.
- Moedig zelfzorg aan Bespreek manieren waarop iemand kan ontspannen of stress kan verminderen — zoals sporten, gezond eten en voldoende slapen. Deze gewoonten helpen om emotionele stabiliteit te bevorderen.
- Luister actief Herhaal wat je hebt gehoord om te laten merken dat je luistert en begrijpt. Dit helpt de ander zich gehoord en gerespecteerd te voelen, zelfs als je niet volledig instemt met hun gevoelens.
- Bied informatie over professionele hulp Je kunt suggesties doen, maar laat de beslissing bij hen. Het is belangrijk dat ze zich gesteund voelen, niet gecontroleerd.
- Ken je grenzen Onze steun heeft zijn beperkingen. Neem tijd om te reflecteren en help de persoon een eigen ondersteuningsnetwerk op te bouwen — idealiter met familie, vrienden en een professionele zorgverlener.
Onthoud: als iemand fysiek gewond is of in gevaar verkeert, is het belangrijk om onmiddellijk medische hulp in te schakelen.
Wanneer de persoon in kwestie een familielid of vriend is, kan het zijn dat ze zich afsluiten. Raak daardoor niet ontmoedigd. Blijf open en oprecht, zodat ze weten dat je echt om hun welzijn geeft.
Enkele extra tips:
- Wees een aandachtige luisteraar en probeer te begrijpen wat ze echt nodig hebben
- Vraag wat hen kan helpen zich rustiger te voelen
- Laat weten dat je er bent om morele steun te geven en bied praktische informatie
- Vermijd discussies of conflicten
- Vraag wie ze graag zouden willen spreken of in vertrouwen nemen
- Moedig hen aan om professionele hulp te zoeken
- Als ze zichzelf hebben verwond, zorg dan direct voor medische hulp
Innerlijke rust is iets waar ieder mens naar verlangt, maar niet altijd vanzelf aanwezig is. Het is belangrijk om zelfbewustzijn te ontwikkelen over wat onze stemming en emoties beïnvloedt, en om onze kennis te delen met anderen die dat nodig hebben.
Blijf open en oprecht in het ondersteunen van elkaars mentale gezondheid. Met een kalme geest kunnen we gelukkiger en productiever leven.
Bronnen: Health Direct Australia; Ministerie van Volksgezondheid Indonesië; Journal of Health, Britse Gezondheidsdienst; Calmery USA
