Het fenomeen van online gokken in Indonesië is zeker geen klein probleem meer. Deze digitale gokactiviteit is uitgegroeid tot een economische en mentale parasiet die ongemerkt de samenleving aantast. Het verstoort niet alleen de financiële stabiliteit, maar bedreigt ook de geestelijke gezondheid door het domino-effect dat het veroorzaakt.

Volgens gegevens van het Ministerie van Politiek, Recht en Veiligheid heeft online gokken in Indonesië in 2024 een waarde bereikt van ongeveer 900 biljoen roepia. De meeste spelers behoren tot de lagere en middenklasse.

De vraag is, waarom raken mensen zo gemakkelijk verstrikt in de cirkel van online gokken, en waarom is het zo moeilijk om eruit te komen? Laten we dit onderwerp samen dieper bekijken.

Online Gokken: Een Economische Parasiet in het Digitale Tijdperk

Als land met een grote moslimbevolking is gokken en online gokken hier uiteraard verboden. Toch blijkt uit gegevens van Reuters dat meer dan drie miljoen Indonesiërs betrokken zijn bij activiteiten die naar schatting bijna 1,5% van het bruto binnenlands product (bbp) bedroegen in 2024.

Economen waarschuwen dat de toenemende populariteit van gokken in Indonesië, vooral onder lagere inkomensgroepen, op de lange termijn de productiviteit kan schaden en mensen in armoede kan vasthouden. Net als een parasitaire keten die moeilijk te doorbreken is.

Eenvoudig gezegd is een parasiet een organisme dat leeft op een gastheer en voedingsstoffen onttrekt zonder iets terug te geven. In economische zin werkt online gokken precies zo — het neemt geld, energie en tijd van mensen weg zonder enige toegevoegde waarde te bieden.

In Indonesië wordt de schade door online gokken geschat op honderden biljoenen roepia per jaar. Dit cijfer is niet zomaar een getal, maar vertegenwoordigt verloren schoolgeld, onbetaalde medische kosten, toenemende schulden, en zelfs kleine ondernemingen die failliet gaan.

Wat deze activiteit nog gevaarlijker maakt, is de extreem gemakkelijke toegang in vergelijking met traditioneel gokken. Slechts met een smartphone en één klik kun je al meedoen. Daarom wordt het beschouwd als een “moderne parasiet” die in stilte werkt maar de economie dodelijk verzwakt.

Mensen kunnen al hun bezittingen verliezen aan online gokken. En als ze niets meer hebben, gaan ze schulden maken om verder te kunnen gokken. Uiteindelijk zijn de slachtoffers hun gezinnen, echtgenoten en zelfs hun kinderen.

Waarom Maakt Online Gokken Mensen Verslaafd?

Als de economie het eerste slachtoffer is, dan is de geest het volgende, HEALMates. Online gokken gaat niet alleen over geldverlies, maar ook over een psychologische strijd in de hersenen.

Wetenschappelijk gezien heeft de menselijke hersenen een beloningssysteem dat werkt via dopamine, het gelukshormoon. Elke keer dat iemand wint, zelfs een klein bedrag, komt er dopamine vrij. Deze stof veroorzaakt een prettig gevoel en zorgt ervoor dat mensen het willen herhalen. Het probleem is dat de winst in online gokken willekeurig is of random reward system. Dit wordt in de psychologie intermittent reinforcement genoemd: de beloning komt onregelmatig, waardoor spelers nieuwsgierig blijven en moeilijk kunnen stoppen.

Neurowetenschappelijk onderzoek toont aan dat dit systeem vergelijkbaar is met dat van slotmachines in casino’s. Het verschil is dat het nu via onze smartphones altijd binnen handbereik is. Daardoor blijven spelers proberen, denkend dat de “grote winst” slechts één klik verwijderd is — terwijl die winst waarschijnlijk nooit zal komen.

Vanuit psychologisch perspectief zijn dit enkele redenen waarom online gokken zo verslavend is en moeilijk te stoppen.

1. Illusie van Controle

Spelers denken vaak dat ze de uitkomst van het spel kunnen beïnvloeden, terwijl het in werkelijkheid volledig willekeurig is. Sommigen geloven dat bepaalde strategieën hun winkansen vergroten. Dit geeft valse hoop en houdt hen gevangen.

2. Near Miss Effect

Dit psychologische fenomeen treedt op wanneer spelers “bijna winnen”. Bijvoorbeeld, ze zien een resultaat dat net niet genoeg is. Het brein interpreteert dit alsof ze “dicht bij de winst” zijn, wat hen aanzet om opnieuw te proberen.

3. Fear of Missing Out (FOMO)

Wanneer anderen vertellen dat ze veel hebben gewonnen, ontstaat de angst om iets te missen. “Als zij het kunnen, kan ik het ook,” zo denken ze.

4. Emotionele Compensatie

Veel mensen gokken niet uit hebzucht, maar uit stress, eenzaamheid of financiële druk. Gokken lijkt dan een snelle ontsnapping, een soort “medicijn” dat tijdelijk kalmeert maar uiteindelijk nieuwe problemen veroorzaakt.

5. Cognitieve Dissonantie

Wanneer ze al veel verloren hebben, wordt stoppen juist moeilijker. Waarom? Omdat ze denken: “Als ik nu stop, verlies ik echt. Maar als ik doorga, kan ik misschien alles terugwinnen.” Dit is de gevaarlijkste mentale valkuil.

Sociale en Psychologische Gevolgen van Online Gokken

Het meest zichtbare gevolg is natuurlijk financieel verlies. Maar als we dieper kijken, zijn de mentale en sociale effecten van online gokken nog veel breder.

• Stress en depressie door geldverlies en schuldgevoelens.
• Familieconflicten als gevolg van financiële problemen. Veel huwelijken lopen stuk doordat één partner gokverslaafd is.
• Sociale isolatie omdat spelers meer tijd met hun apparaten doorbrengen dan met echte mensen.
• Slaapproblemen en fysieke klachten door nachtelijk gokken.
• Kans op criminaliteit zoals geld lenen, spullen verkopen of misdrijven plegen om te kunnen blijven gokken.

Met andere woorden, online gokken is niet alleen een individueel probleem, maar een sociale tijdbom die veel mensen tegelijk kan treffen.

Wat Kunnen We Doen?

Een probleem van deze omvang kan niet worden opgelost door alleen goksites te blokkeren. Er zijn verschillende benaderingen mogelijk, zoals:

• Educatie over Digitale en Financiële Geletterdheid

De samenleving moet beter worden geïnformeerd over hoe online gokken werkt, de psychologische risico’s en de lange termijn economische schade. Zo kunnen mensen bewustere keuzes maken.

• Psychologische Hulpverlening

Voor wie al vastzit in de verslaving, kunnen psychotherapeutische methoden zoals Cognitive Behavioral Therapy (CBT) effectief zijn om uit de cirkel van gokken te komen.

• Sociale en Familiale Ondersteuning

Verslaafden hebben steun nodig, niet alleen kritiek. Een ondersteunende omgeving helpt bij herstel.

• Streng Beleid en Handhaving

De overheid moet actiever optreden tegen goksites en hun promotors, en het publiek breed informeren.

• Rehabilitatieprogramma’s en Tijdelijke Financiële Blokkades

Naast educatie moet ook de toegang tot financiële middelen worden beperkt, zodat gokkers niet in de verleiding komen om opnieuw te gokken. Want zodra ze weer over geld beschikken, is de kans groot dat ze terugvallen. Daarom moet deze aanpak gepaard gaan met rehabilitatieprogramma’s, zodat ze geen andere manieren zoeken om te blijven gokken.

Uiteindelijk moeten we begrijpen dat online gokken geen spelletje is. Het is een moderne parasiet in het digitale tijdperk die zowel de economie uitzuigt als de geest van de samenleving verzwakt. Dit fenomeen toont aan dat we niet alleen technologische oplossingen nodig hebben, maar ook psychologische en sociale benaderingen.

Als dit probleem blijft bestaan, zal online gokken blijven groeien en de jonge generatie verzwakken — de generatie die eigenlijk de kracht van het land zou moeten zijn. Online gokken stoppen betekent veel redden: niet alleen onze portemonnee, maar ook onze mentale gezondheid, sociale relaties en gezamenlijke toekomst. (RIW)