De afgelopen jaren horen we steeds vaker termen als “data is het nieuwe olie”, “data is een bezit”, of “jij bent het product”. Wat betekent dat eigenlijk, HEALMates?

Blijkt dat al onze digitale activiteiten — wat we luisteren, lezen, kopen of aanklikken — een spoor achterlaten. Dat spoor vormt onze data, en die data wordt vervolgens verwerkt door grote platforms zoals sociale media, apps, streamingdiensten en anderen voor hun eigen zakelijke doeleinden.

Wanneer we surfen op het internet, staan we er vaak niet bij stil, HEALMates, hoe waardevol onze digitale sporen zijn. De vraag is: wat als onze data verkocht wordt? Onze data wordt dan een handelswaar, niet alleen verzameld en gemonetariseerd door de platforms, maar actief verhandeld.

Benieuwd hoe dat in de echte industrie werkt, HEALMates? Laten we dieper ingaan op het idee van data als handelswaar in deze volledig digitale wereld.

Het Dataverkoopconflict tussen Spotify en Unwrapped

Om beter te begrijpen hoe data een handelswaar wordt in de digitale wereld, kunnen we kijken naar een recent besproken voorbeeld: het conflict tussen Spotify en Unwrapped/Vana. Deze zaak laat goed zien hoe de grenzen tussen gebruikersrechten en de macht van platforms met elkaar kunnen botsen.

HEALMates kennen Spotify natuurlijk. Dit bedrijf biedt streamingdiensten aan voor muziek, podcasts en digitale audio, en is gevestigd in Stockholm, Zweden. Het platform stelt gebruikers in staat miljoenen nummers en afleveringen legaal te beluisteren, gratis met advertenties of betaald via Spotify Premium.

Vana daarentegen is een platform gebaseerd op data en blockchain dat gebruikers in staat stelt hun eigen gegevens te organiseren in een collectief model, waardoor ze meer controle krijgen over hoe hun gegevens worden gebruikt of gedeeld. Unwrapped (of Unwrapped DAO/UnwrappedData) is een project van Vana waarbij Spotify-gebruikers hun streamingdata — zoals hun luistergeschiedenis, favoriete artiesten en meer — kunnen samenbrengen in een collectief. Die data wordt vervolgens verkocht aan AI-ontwikkelaars of andere derde partijen.

Volgens verschillende bronnen stemden ongeveer 1.000 Unwrapped-gebruikers ermee in hun data te verkopen aan het Solo AI-platform voor zo’n US$55.000 in de eerste deal. Elke gebruiker zou ongeveer US$5 ontvangen in de vorm van cryptotokens als beloning.

Intussen heeft Unwrapped al meer dan 18.000 Spotify-gebruikers aangetrokken om zich bij het collectief aan te sluiten. Voor hen gaat het dus niet om het “stelen van gebruikersdata zonder toestemming”, maar om een poging voor gebruikers om hun data terug te claimen en om te zetten in een actief waar ze gezamenlijk van kunnen profiteren.

Spotify reageerde echter fel op het Unwrapped-project. Ze verklaarden dat Unwrapped hun ontwikkelaarsvoorwaarden schendt, waarin het verzamelen, aggregeren en verkopen van gebruikersgegevens aan derden verboden is. Spotify waarschuwde ook dat de naam Unwrapped mogelijk hun merk of hun populaire Wrapped-functie (het jaarlijkse Spotify-overzicht) zou schenden. Spotify stelde duidelijk dat het datagebruik in een model zoals dat van Unwrapped in strijd is met hun ontwikkelaarsbeleid.

Spotify zou inmiddels een waarschuwingsbrief hebben gestuurd naar de ontwikkelaars van Unwrapped om de activiteiten te stoppen. Het Unwrapped-team beweert echter dat ze nog geen officiële brief hebben ontvangen. Het conflict draait dus niet alleen om technologie, maar ook om contracten, handelsmerken, eigendomsrechten van data en platformecosystemen.

Data als Nieuwe Handelswaar

Los van het conflict tussen Spotify en Unwrapped zien we duidelijk dat data de nieuwe handelswaar is geworden, vooral binnen het technologie-ecosysteem, HEALMates. We hebben een verschuiving meegemaakt in de manier waarop we naar data, digitale rechten en bedrijfsmodellen van platforms kijken.

Het gezegde “Wie de data bezit, bezit de macht” lijkt steeds meer waarheid te worden. Tot nu toe claimen de meeste platforms dat wanneer we hun apps gebruiken, onze activiteiten automatisch deel uitmaken van hun “bezit”. In de praktijk geven we via privacyverklaringen of gebruiksvoorwaarden toestemming zodat zij onze data kunnen verzamelen, analyseren en monetariseren — bewust of onbewust.

Voor technologiebedrijven is onze data als grondstof. Ze kunnen innovatie stimuleren en bedrijfsmodellen ontwikkelen op basis van ons gedrag. Aan de ene kant krijgen we een persoonlijkere gebruikerservaring, omdat het platform onze voorkeuren kent. Maar aan de andere kant kan dit schadelijk zijn als data op onverantwoorde wijze wordt verhandeld.

De bedrijfsmodellen van techreuzen zoals Google, Meta, TikTok, Spotify en Amazon zijn grotendeels gebouwd op data. Data stelt hen in staat om gerichte advertenties te verkopen, marketingstrategieën te verfijnen en nieuwe zakelijke kansen te openen.

Data kan zelfs worden omgezet in “digitaal goud”, HEALMates. Met de juiste analyse kan ruwe data worden omgevormd tot waardevolle inzichten. Hoe meer data, hoe scherper de voorspellingen en strategieën. Daarom wordt data beschouwd als een strategische grondstof.

Het geval Spotify vs Unwrapped toont aan dat persoonlijke gegevens die we onbewust genereren op digitale platforms een economische waarde hebben die verhandelbaar is. Bovendien kan dit leiden tot spanningen tussen gebruikersrechten en bedrijfsbelangen.

De Impact van Data als Handelswaar

De opkomst van data als handelswaar heeft brede gevolgen, zowel positief als negatief, HEALMates. Aan de positieve kant zien we enkele voordelen zoals de volgende:

• Een Meer Gepersonaliseerde Ervaring

Data maakt digitale diensten relevanter. Geen wonder dat wanneer HEALMates muziek luistert, de aanbevelingen vaak perfect aansluiten bij je stemming of smaak. Spotify kan muziek aanbevelen die bij je past, en e-commerceplatforms kunnen producten tonen die je echt nodig hebt.

• Nieuwe Zakelijke Kansen

Het gebruik van data in de industrie heeft ook nieuwe bedrijfssectoren gecreëerd. Data-analyse, kunstmatige intelligentie en digitale marketing groeien razendsnel.

• Gebruikersmachtiging

Nieuwe concepten zoals datacollectieven kunnen gebruikers in staat stellen om ook te profiteren van de waarde die grote bedrijven uit hun gegevens halen.

Toch mogen we de negatieve effecten niet negeren, HEALMates. Enkele daarvan zijn onder andere:

• Bedreigde Privacy

Dit is het meest voorkomende negatieve gevolg van dataverkoop, HEALMates. Hoe meer data verzameld en verhandeld wordt, hoe groter het risico op misbruik. Persoonlijke gegevens kunnen lekken, gehackt worden of gebruikt worden om gedrag te manipuleren.

• Economische Ongelijkheid

Momenteel komt de meeste waarde van data terecht bij grote bedrijven. Gebruikers krijgen vaak alleen “gratis toegang” als ruil, terwijl hun data miljardenwinsten kan opleveren.

• Consumentenexploitatie en Manipulatie

Data maakt extreem gerichte advertenties mogelijk — soms zó persoonlijk dat we zonder het te beseffen in een consumptieve val belanden.

• Politiek en Sociaal Misbruik

Schandalen zoals Cambridge Analytica tonen aan hoe data kan worden gebruikt om publieke opinie en verkiezingsresultaten te beïnvloeden. Zo werd ook bekend dat persoonlijke gegevens uit Indonesië naar de Verenigde Staten werden overgedragen als onderdeel van een handelsakkoord tussen de twee landen.

Dat was onze bespreking over data als nieuwe handelswaar in het huidige digitale tijdperk, HEALMates. Uiteindelijk moeten wij als gebruikers datageletterd worden. We moeten slimmer omgaan met onze digitale sporen. Zo worden we niet alleen het gratis product van technologiebedrijven, maar behouden we controle over het meest waardevolle bezit van deze tijd — ja, onze eigen data. (RIW)